Praca zmianowa (rotacyjna lub stała poza godzinami 6:00-18:00) zaburza naturalny rytm okołodobowy regulowany przez melatoninę i kortyzol. Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-11 zawiera diagnozę Shift Work Sleep Disorder (zaburzenie snu związane ze zmianowością). Definicje pracy zmianowej w polskim prawie: art. 128 KP - praca wykonywana według rozkładu pracy ustalającego zmianę pracy. IARC w 2019 r. zaklasyfikował pracę zmianową obejmującą pracę nocną jako prawdopodobnie kancerogenną dla człowieka (grupa 2A) - zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet. Skutki: bezsenność, zaburzenia trawienia (zespół jelita drażliwego), choroby układu krążenia, zespół metaboliczny, wypadki przy pracy w godzinach 2:00-6:00 (Three Mile Island, Czarnobyl). Profilaktyka: rotacja zgodna z rytmem (poranki - popołudnia - noce, nie odwrotnie), szybka rotacja (2-3 dni na zmianie), oświetlenie 5000-10000 lux w nocy, zaciemnienie sypialni dziennej, ograniczenie kofeiny po 2:00 nocy, badania profilaktyczne intensywniejsze. BHPomocnik dostarcza wzory dokumentów dla pracy zmianowej.
Praca zmianowa – zaburzenia rytmu
Praca w systemie zmianowym powodująca zaburzenia rytmu okołodobowego (cyrkadialnego).