Projektant, technolog czy inżynier utrzymania ruchu część dnia spędza przy komputerze, a część na hali produkcyjnej, przy maszynach i liniach technologicznych. Dlatego w wielu firmach pojawia się pytanie, jak takie osoby szkolić: jak pracowników biurowych, jak robotników, a może jeszcze inaczej. Odpowiedź jest jednoznaczna: przepisy przewidują dla nich osobne szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych.
Błędne zakwalifikowanie stanowiska to częsta pułapka. Inżynier przeszkolony jak pracownik biurowy ma nieodpowiedni program i inny termin kolejnego szkolenia, co inspektor PIP może zakwestionować podczas kontroli.
W tym poradniku wyjaśniamy, kto należy do tej grupy, czym jej szkolenie różni się od szkolenia dla stanowisk robotniczych i jak przeszkolić dział techniczny online. Gotowy kurs to szkolenie okresowe dla pracowników inżynieryjno-technicznych dostępne w bhpomocnik.pl za 75 zł.
W skrócie:
- Dla kogo: projektanci, konstruktorzy, technolodzy, organizatorzy produkcji, pracownicy działów technicznych, utrzymania ruchu i serwisu.
- Podstawa prawna: art. 237³ Kodeksu pracy i rozporządzenie MGiP z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP (Dz.U. z 2004 r. nr 180, poz. 1860 ze zm.).
- Jak często: pierwsze szkolenie okresowe do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku, kolejne nie rzadziej niż co 5 lat.
- Forma: e-learning (samokształcenie kierowane), dostęp online 24/7, nauka we własnym tempie, egzamin na koniec.
- Cena w bhpomocnik.pl: 75 zł za jeden dostęp do kursu.
- Co dostajesz: zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, ważne według sklepu 5 lat.
Kto zalicza się do pracowników inżynieryjno-technicznych
Rozporządzenie w sprawie szkolenia BHP wyodrębnia pracowników inżynieryjno-technicznych jako osobną grupę, obok stanowisk robotniczych, administracyjno-biurowych oraz pracodawców i osób kierujących. Kluczowe jest to, że decyzje tych osób wpływają na bezpieczeństwo innych: to oni projektują maszyny, ustalają technologię i organizują pracę na produkcji.
Stanowiska wymienione w przepisach
Rozporządzenie wymienia w tej grupie m.in. projektantów, konstruktorów maszyn i innych urządzeń technicznych, technologów oraz organizatorów produkcji. Lista nie jest zamknięta, więc pracodawca kwalifikuje pozostałe stanowiska, oceniając rzeczywisty zakres obowiązków.
Typowe przykłady w firmach
W praktyce do tej grupy najczęściej zalicza się osoby, które wykonują pracę techniczną wymagającą wiedzy inżynierskiej, ale nie kierują zespołem:
- inżynierów i techników utrzymania ruchu,
- automatyków i mechatroników w zakładach produkcyjnych,
- inżynierów procesu i specjalistów ds. technologii,
- konstruktorów i projektantów, także pracujących głównie przy komputerze,
- inżynierów serwisu i pracowników działów technicznych,
- inżynierów na budowie, którzy nie pełnią funkcji kierowniczych wobec pracowników.
To typowe przykłady, a nie zamknięty katalog. Ostateczną decyzję podejmuje pracodawca, najlepiej po konsultacji ze służbą BHP.
Kiedy inżynier potrzebuje innego szkolenia
Jeśli inżynier kieruje pracownikami, na przykład jako kierownik działu utrzymania ruchu, kierownik zmiany albo kierownik robót z brygadą, przechodzi szkolenie okresowe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami. W tej grupie pierwsze szkolenie okresowe trzeba przeprowadzić do 6 miesięcy od objęcia stanowiska.
Szkolenie okresowe BHP dla pracowników inżynieryjno-technicznych a szkolenie dla stanowisk robotniczych
Obie grupy pracują przy tych samych maszynach, ale przepisy stawiają im inne zadania. Pracownik na stanowisku robotniczym ma przede wszystkim bezpiecznie wykonywać swoją pracę. Pracownik inżynieryjno-techniczny ma dodatkowo tak projektować, dobierać technologię i organizować pracę, żeby zagrożenia eliminować u źródła.
- Częstotliwość: stanowiska robotnicze co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co rok; inżynieryjno-techniczni co 5 lat.
- Akcent programu: u robotników praktyczne wykonywanie pracy na konkretnym stanowisku; u inżynierów także ergonomia, ocena zagrożeń w procesach technologicznych oraz analiza przyczyn wypadków.
- Perspektywa: robotnik chroni głównie siebie i współpracowników na stanowisku, inżynier odpowiada za rozwiązania, z których korzystają inni.
Z tego powodu szkolenie przygotowane dla stanowisk robotniczych lub biurowych nie spełni swojej funkcji w przypadku konstruktora czy technologa, nawet jeśli formalnie skończy się zaświadczeniem.
Jak często szkolenie okresowe BHP dla pracowników inżynieryjno-technicznych
Zgodnie z § 15 rozporządzenia szkolenie okresowe dla tej grupy przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 5 lat. Pierwsze szkolenie okresowe musi się odbyć w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku. Kolejny termin liczysz od daty ukończenia poprzedniego szkolenia, zapisanej na zaświadczeniu.
Zaświadczenie z kursu w bhpomocnik.pl jest ważne 5 lat, czyli dokładnie tyle, ile przewiduje § 15 dla tej grupy. Szkolenie odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 KP). Pełne zestawienie terminów dla wszystkich grup znajdziesz w artykule o terminach i częstotliwości szkoleń okresowych BHP.
Termin 12 miesięcy dotyczy także awansu wewnątrz firmy. Jeśli mechanik zostaje technologiem albo technik przechodzi do biura konstrukcyjnego, szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych zaplanuj w ciągu roku od objęcia nowego stanowiska. Jak uporządkować terminy w dziale technicznym:
- Spisz wszystkie stanowiska w dziale technicznym, utrzymaniu ruchu i na produkcji.
- Przypisz każde do właściwej grupy: robotnicze, inżynieryjno-techniczne albo osoby kierujące.
- Sprawdź daty na zaświadczeniach i wylicz terminy kolejnych szkoleń.
- Zaplanuj szkolenia z wyprzedzeniem, tak żeby żaden termin nie minął w trakcie urlopów czy przestojów.
Co obejmuje szkolenie okresowe BHP dla pracowników inżynieryjno-technicznych online
Kurs przygotowano dla osób pracujących w utrzymaniu ruchu, działach technicznych, produkcji, serwisie i na stanowiskach inżynieryjnych. Uwzględnia realne zagrożenia, z którymi te osoby mają do czynienia na co dzień:
- bezpieczna praca z maszynami i narzędziami: zasady użytkowania, osłony, blokady, przeglądy i organizacja stanowiska,
- ryzyka techniczne w praktyce: prace elektryczne, praca na wysokości, prace w pobliżu ruchomych elementów, transport ręczny i mechaniczny,
- środki ochrony indywidualnej: dobór i stosowanie ŚOI adekwatnie do wykonywanych czynności,
- wypadki i zdarzenia niebezpieczne: reagowanie, zgłaszanie, postępowanie po zdarzeniu i działania zapobiegawcze.
Tematy te łączą się z obowiązkami opisanymi w naszych poradnikach: BHP przy obsłudze maszyn, procedura LOTO przy konserwacji oraz dyrektywa maszynowa i oznakowanie CE.
Dokumenty, które warto mieć obok szkolenia
Szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych to tylko jeden element systemu. Dział techniczny pracuje na dokumentach, które inspektor PIP sprawdza równie chętnie jak zaświadczenia. Gotowe wzory do pobrania i dostosowania do firmy:
- uprawnienia pracowników do obsługi maszyn i urządzeń (wzór, 30 zł),
- rejestr maszyn i urządzeń podlegających dostosowaniu do minimalnych wymagań (wzór, 30 zł),
- rejestr awarii (wzór, 30 zł).
Każde stanowisko musi też mieć ocenę ryzyka zawodowego (art. 226 KP). Gotowe opracowania dla stanowisk technicznych znajdziesz w kategorii ocena ryzyka zawodowego.
Kary za brak szkolenia okresowego
- mandat PIP: od 1000 do 2000 zł, a przy recydywie do 5000 zł,
- grzywna z art. 283 KP: od 1000 do 30 000 zł, gdy sprawa trafi do sądu,
- art. 220 KK: odpowiedzialność karna, gdy niedopełnienie obowiązków BHP naraża pracownika na utratę życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu.
W przypadku działu technicznego ryzyko jest podwójne. Po wypadku przy maszynie zespół powypadkowy ustala jego przyczyny, a wśród nich często pojawiają się błędy w organizacji pracy, technologii lub zabezpieczeniach maszyn. To dokładnie obszar odpowiedzialności działu technicznego, więc brak aktualnego szkolenia jego pracowników szybko staje się problemem pracodawcy.
Jak kupić i przejść szkolenie online – krok po kroku
- Wejdź na kartę kursu i dodaj go do koszyka. Dla kilku inżynierów zwiększ ilość w koszyku.
- W zamówieniu podaj dane firmy i opłać zamówienie.
- Kupując dla siebie, po weryfikacji otrzymasz dostęp do kursu na e-mail.
- Kupując dla zespołu, dostajesz dostęp do Strefy Pracodawcy, gdzie sam przydzielasz dostępy pracownikom.
- Pracownicy przechodzą materiał online we własnym tempie, także w trakcie wyjazdów serwisowych.
- Kurs kończy się egzaminem i zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia, które dołączasz do akt osobowych.
Najczęstsze pytania
Czy szkolenie okresowe online jest zgodne z przepisami?
Tak. Rozporządzenie dopuszcza szkolenie okresowe w formie samokształcenia kierowanego, a to podstawa prawna e-learningu. Więcej na ten temat piszemy w tekście o tym, dla kogo szkolenie BHP online jest legalne.
Projektant pracuje tylko przy komputerze. Czy to pracownik biurowy?
Co do zasady nie. Rozporządzenie wprost wymienia projektantów i konstruktorów w grupie inżynieryjno-technicznej, bo ich decyzje przekładają się na bezpieczeństwo maszyn i procesów, z których korzystają inni.
Ile trwa szkolenie?
Dostęp działa online 24/7, a pracownik uczy się we własnym tempie. Może przerwać naukę i wrócić do niej w dogodnym momencie, bez odrywania się od pilnych zleceń.
Czy mogę kupić kurs dla całego działu technicznego?
Tak. Zwiększasz ilość w koszyku i przydzielasz dostępy w Strefie Pracodawcy. Dane firmy podajesz w zamówieniu.
Co jeśli pracownik nie zda egzaminu?
Egzamin sprawdza przyswojenie wiedzy, czego wymagają przepisy. Materiały pozostają dostępne online, więc przed egzaminem warto wrócić do modułów, które sprawiły trudność.
Podsumowanie
Szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych obejmuje projektantów, konstruktorów, technologów, organizatorów produkcji i typowo także służby utrzymania ruchu. Pierwsze szkolenie przeprowadzasz do 12 miesięcy od zatrudnienia, kolejne co 5 lat. Inżynierów, którzy kierują ludźmi, kierujesz na szkolenie dla osób kierujących, a resztę działu technicznego przeszkolisz online, bez wyłączania go z pracy.
Przeszkol dział techniczny jeszcze dziś
Sprawdź daty na zaświadczeniach swoich inżynierów i techników. Jeśli zbliża się termin albo ktoś został przeszkolony w niewłaściwej grupie, kup kurs i przydziel dostępy całemu zespołowi w Strefie Pracodawcy.