BHP przy obsludze maszyn to temat, ktory dotyczy pracodawcow we wszystkich branzach – od kuchni restauracyjnej po hale produkcyjna. Przepisy sa precyzyjne: kazda maszyna musi miec instrukcje BHP w jezyku polskim, a pracownik musi byc przeszkolony przed przystapiem do pracy. Zaniedbania w tym obszarze sa jednym z glownych powodow wypadkow przy pracy i mandatow PIP.
Podstawa prawna – przepisy BHP przy obsludze maszyn
Podstawowe akty prawne regulujace BHP przy obsludze maszyn to:
- Kodeks pracy – art. 215-217 (obowiazki pracodawcy wobec maszyn i urzadzen)
- Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie ogolnych przepisow BHP
- Rozporzadzenie Ministra Gospodarki z 21 pazdziernika 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagan dla maszyn (dyrektywa maszynowa)
- Dyrektywa 2009/104/WE dotyczaca uzytkowania sprzetu roboczego przez pracownikow
Pracodawca ma obowiazek zapewnienia, ze wszystkie maszyny i urzadzenia uzywane w pracy spelniaja wymagania BHP – zarowno te uzywane od dawna jak i nowo zakupione.
Ocena ryzyka a maszyny
Przed dopuszczeniem maszyny do uzytku pracodawca musi uwzglednic ja w ocenie ryzyka zawodowego dla stanowisk, na ktorych bedzie uzywana. Ocena ryzyka musi identyfikowac wszystkie zagrozenia zwiazane z obsługa danej maszyny – mechaniczne, elektryczne, termiczne, zwiazane z haasem lub wibracjami.
Instrukcja BHP przy obsludze maszyn – obowiazek pracodawcy
Kazda maszyna musi miec instrukcje BHP dostepna w jezyku polskim w miejscu jej uzywania. Instrukcja producenta (DTR) nie zastepuje instrukcji BHP – producent opisuje obsługe techniczna, natomiast instrukcja BHP musi byc dostosowana do konkretnych warunkow pracy i uwzgledniajac specyfike danego stanowiska.
Instrukcja BHP przy obsludze maszyny musi zawierac:
- Zasady bezpiecznego uruchamiania, zatrzymywania i obsługi maszyny
- Wymagania dotyczace srodkow ochrony indywidualnej (rękawice, ochrony słuchu, okulary)
- Opis postepowania w razie awarii lub zagrozenia
- Zasady czyszczenia, konserwacji i obowiazki operatora przed i po uzyciu
- Zakaz obsługi przez osoby nieuprawnione lub nieprzeszkolone
Szkolenie pracownikow przed obsługa maszyn
Pracownik nie moze przystapic do obsługi maszyny bez uprzedniego przeszkolenia. Szkolenie musi obejmowac zarowno instruktaz ogolny (w ramach szkolenia wstepnego BHP) jak i instruktaz stanowiskowy przeprowadzony przy konkretnej maszynie, przez bezposredniego przelozonego lub wyznaczona osobe.
Kto moze prowadzic instruktaz przy maszynie?
Instruktaz stanowiskowy moze prowadzic bezposredni przelozony pracownika lub inna wyznaczona osoba, ktora sama zna zasady BHP przy obsludze tej maszyny i ma upowaznienei pracodawcy. Nie musi to byc specjalista BHP, ale prowadzacy musi byc kompetentny w zakresie bezpiecznej obsługi konkretnego urzadzenia.
Przeglady techniczne maszyn – harmonogram i dokumentacja
BHP przy obsludze maszyn to nie tylko szkolenia i instrukcje – to rowniez regularne przeglady techniczne. Pracodawca musi zapewnic, ze maszyny sa we wlasciwym stanie technicznym, a wyniki przegladu sa dokumentowane.
- Przeglad codzienny – operator musi sprawdzic stan maszyny przed uruchomieniem (prowizoryczne kontrolki, wycieki, uszkodzenia)
- Przeglad okrestowy – czestotliwosc wynika z dokumentacji technicznej producenta; zazwyczaj co 6 lub 12 miesiecy
- Przeglad po naprawie lub modyfikacji – przed ponownym dopuszczeniem do pracy
- Badanie UDT – obowiazkowe dla maszyn podlegajacych dozorowi technicznemu (urzadzenia dozoru technicznego wg ustawy z 21 grudnia 2000 r.)
Jakie maszyny podlegaja badaniom UDT?
Urzad Dozoru Technicznego obejmuje swoim nadzorem m.in.: dzwigi i urzadzenia dzwignicowe, urzadzenia cisnieniowe (kotly, zbiorniki cisnieniowe, rurociagi), urzadzenia transportu bliskiego (wozki widlowe, suwnicy). Uzytkownik musi zarejestrowac takie urzadzenie przed uruchomieniem i poddawac je badaniom okresowym.
Oznakowanie stref niebezpiecznych przy maszynach
Przy maszynach stwarzajacych zagrozenia (ruchome czesci, wysoka temperatura, pole elektromagnetyczne) pracodawca musi oznakować strefy niebezpieczne odpowiednimi znakam BHP i barwami bezpieczenstwa. Wymagaja tego przepisy o ogolnych warunkach BHP i dyrektywa maszynowa.
- Kolor zolty z czarnym pasem – zagrozenie mechaniczne
- Kolor niebieski – nakaz stosowania srodkow ochrony
- Kolor czerwony – zakaz lub niebezpieczenstwo
- Kolor zielony – informacja o drogach ewakuacji lub bezpiecznych miejscach
Na bhpomocnik.pl dostepne sa gotowe instrukcje BHP przy obsludze malaksera, sokowirówki oraz wielu innych maszyn gastronomicznych i przemyslowych. Gotowe wzory oszczedzaja czas i gwarantuja zgodnosc z przepisami.
Kary za zaniedbania BHP przy maszynach
Inspektor PIP kontrolujacy zaklad produkcyjny lub gastronomiczny sprawdza przede wszystkim:
- Dostepnosc instrukcji BHP przy kazde maszynie
- Aktualnosc przeglądow technicznych i swiadectw UDT
- Oznakowanie stref niebezpiecznych i oslon ruchomych czesci
- Dokumentacje szkolen stanowiskowych pracownikow
- Stan techniczny maszyn – uszkodzenia, brakujace osłony
Za kazde z tych uchybien grozi mandat do 2000 zl lub grzywna do 30 000 zl. W przypadku wypadku spowodowanego brakujaca instrukcja lub przeglady – odpowiedzialnosc karna pracodawcy.
Podsumowanie
BHP przy obsludze maszyn to kompletny system: instrukcje BHP przy kazde urzadzeniu, szkolenie przed dopuszczeniem do pracy, regularne przeglady techniczne i oznakowanie stref niebezpiecznych. Zaniedbanie ktoregolwiek z tych elementow to ryzyko wypadku i mandatu. Gotowe instrukcje BHP dla konkretnych maszyn to najszybszy sposob na zapewnienie zgodnosci z przepisami bez angarzowania drogiego specjalisty.
Gotowe instrukcje BHP dla Twoich maszyn
Na bhpomocnik.pl znajdziesz setki gotowych instrukcji BHP dla konkretnych urzadzen – maszyn gastronomicznych, kotlow, sprzetu elektrycznego i wielu innych. Kazda jest zgodna z przepisami i gotowa do wydruku i umieszczenia przy stanowisku pracy. Sprawdz dostepne instrukcje BHP dla swojej branzy.