Pracodawca zatrudniajacy ogrodnikow, pracownikow utrzymania zieleni lub brygady parkowe jest zobowiazany do opracowania pelnej dokumentacji BHP – tak samo jak kazdy inny zaklad pracy. BHP ogrodnika i pracownika utrzymania zieleni obejmuje prze de wszystkim: bezpieczna prace z maszynami, obchodzenie sie z pestycydami i srodkami ochrony roslin oraz ochrone przed czynnikami atmosferycznymi. Nieznajomoscprzepis nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialnosci – kara PIP moze wyniesc do 30 000 zl.
Glowne zagrozenia BHP w pracy ogrodnika
Praca w ogrodnictwie i utrzymaniu terenow zielonych narazone jest na kilka kategorii zagrozen. Inspektorzy PIP sprawdzaja, czy pracodawca zinwentorozywal je w ocenie ryzyka zawodowego wymaganej przez art. 226 Kodeksu pracy. Do najczestszych zagrozen naleza: mechaniczne (maszyny, ostre narzedzia), chemiczne (pestycydy, nawozy), biologiczne (kleszcze, grzyby, bakterie w glebie) oraz fizyczne (UV, hatas, wibracje).
Wypadki w branzy ogrodniczej – statystyki PIP
Ogrodnictwo i rolnictwo naleza do branzy o podwyzszonej wypadkowosci. Najczesciej zdarzajace sie wypadki to: urazy spowodowane ostrymi elementami maszyn (ok. 35%), upadki z drabiny lub z nierownomiernego terenu (25%) oraz urazy chemiczne od srodkow ochrony roslin (15%). Pracodawca odpowiada za kazdy wypadek przy pracy – od poinformowania PIP po kazda z tytulu niedopenienia obowiazkow BHP.
BHP przy pracy z maszynami ogrodniczymi
Kosiarka, rozdrabniacz galezi, pilarki lancuchowa, dmuchawa do lisci – kazda z tych maszyn wymaga opracowania osobnej instrukcji BHP i przeszkolenia pracownikow przed przystapnienim do pracy. Zgodnie z Rozporzadzeniem MG z 30 pazdziernika 2002 r. w sprawie minimalnych wymagan w zakresie bhp dotyczacych uzytkowania maszyn, pracodawca musi zapewnic: instrukcje w jezyku polskim, wymagane srodki ochrony i regularne przeglady techniczne.
Dla pilarki lancuchowej i kosiarki spalinowej pracownicy musza przejsc instruktaz stanowiskowy przed pierwsza praca z danym urzadzeniem. Wzor Instrukcji BHP przy obsludze dmuchawy do lisci gotowy do pobrania pozwoli Ci zaoszczedzic czas na opracowanie dokumentacji z definicja zagrozen i wykazem srodkow ochrony.
Srodki ochrony indywidualnej przy maszynach
Dla kazdego stanowiska pracy z maszynami nalezy dobrac odpowiednie srodki ochrony indywidualnej. Dla pracownikow obsluguajcych kosiarki i rozdrabniacze galezi wymagane sa:
- Helm ochronny z oslonaoczna – przy pracach z pilarkami i rozdrabniaczami
- Nauszniki lub wkladki uszczelniajace – dla maszyn o haasie powyzej 85 dB
- Rekawice antywibracyjne – przy dlugiej pracy z urzadzeniami wibrujacymi
- Buty z podnoskiem stalowym i podeszwa antyposl. – standard dla calej branzy
- Kamizelka odblaskowa – przy pracy w pobliZu ruchu drogowego
BHP przy stosowaniu pestycydow i srodkow ochrony roslin
Stosowanie srodkow ochrony roslin (pestycydow, herbicydow, fungicydow) podlega szczegolnym przepisom. Zgodnie z ustawa z 8 marca 2013 r. o srodkach ochrony roslin, pracownicy wykonujacy opryski musza posiadac odpowiednie uprawnienia – zaswiadczenie o ukonczeniu szkolenia w zakresie stosowania srodkow ochrony roslin. Brak uprawnienia to wykroczenie grozace kara grzywny.
Pracodawca musi przechowywac karty charakterystyki SDS dla kazdego stosowanego srodka chemicznego. Opryski nalezy przeprowadzac przy predkosci wiatru ponizej 3 m/s, w odpowiedniej temperaturze i z zachowaniem stref ochronnych od studni, ciekow i terenow zamieszkanych. Po wykonaniu opryskow konieczne jest oczyszczenie sprzetu i neutralizacja pozostalosci chemicznych.
Wyposazenie ochronne przy opryskkach
Przy wykonywaniu opryskow pracownik musi byc wyposazony w kombinezon jednorazowy lub szczelna odziezrobocza, maske z filtrem P3 lub fftpowietrzna, rekawice odporne na srodki chemiczne (nitrylowe lub neoprenowe), gogle ochronne i obuwie nieprzepuszczajace cieczy. Pracodawca powinien zapewnic takze punkt mycia ciala w pobliZu miejsca opryskkow.
BHP ogrodnika – ochrona przed czynnikami atmosferycznymi
Praca na zewnatrz naraZa ogrodnikow na promieniowanie UV, ekstrema temperatur i niekorzystne warunki atmosferyczne. W mysl Rozporzadzenia MPiPS z 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie ogolnych przepisow bhp, pracodawca musi zapewnic napoje chloedce latem (powyzej 25 stopni C) i ciepla odziezroboze zima. Nieprzestrzeganie tych obowiazkow to kara do 2 000 zl mandatu.
Dodatkowym zagrozeniem biologicznym sa kleszcze – wektory boreliozy i kleszczowego zapalenia mozgu. Pracodawca powinien zaproponowac pracownikom szczepienie przeciwko KZM (finansowane lub dofinansowane) i przeszkolich o metodach ochrony przed ukaszeniami. Zasady BHP w rolnictwie szczegolowo opisuja takze obowiazki dotyczace pracy z chemikaliami i maszynami w terenie otwartym.
Dokumentacja BHP dla pracodawcy w ogrodnictwie
Pelna dokumentacja BHP dla firmy ogrodniczej obejmuje przede wszystkim ocene ryzyka zawodowego. Wzor Oceny Ryzyka Zawodowego dla architekta krajobrazu jest punktem wyjscia dla ogrodnikow utrzymania zieleni – zawiera juz inventaryzacje zagrozen zwiazanych z praca w terenie i uzytkowania maszyn. Dla pracownikow obsługujacych maszyny rolnicze warto skorzystac z Oceny Ryzyka dla operatora maszyn rolniczych.
Poza ocena ryzyka niezbedne sa: instrukcje stanowiskowe BHP dla kazdego stanowiska, ewidencja szkolen, rejestr przeglsadow technicznych maszyn i ewidencja srodkow ochrony indywidualnej. Wypadek przy pracy w ogrodnictwie musi byc natychmiast zgloszony do PIP i ZUS – pracodawca ma na to okreslone terminy prawne.
Szkolenia BHP dla ogrodnikow
Pracownicy ogrodnictwa zaliczaja sie do grupy pracownikow na stanowiskach robotniczych, dla ktorych szkolenia okresowe BHP musza odbyc sie w ciagu pierwszych 12 miesiecy pracy i powtarzac co 3 lata. Szkolenie musi obejmowac tematy specyficzne dla branzy: prace z maszynami, zasady stosowania pestycydow, postepowanie z odpadami chemicznymi i biologicznymi oraz pierwsza pomoc.
Pracodawca zatrudniajacy pracownikow przy opryskach musi zadbac o to, aby przeszli oni dodatkowe szkolenie z zakresu stosowania srodkow ochrony roslin – wymagane prawem i odnawiane co 5 lat. Brak szkolenia to podstawa do cofniecia przez organy uprawnienia do stosowania srodkow ochrony roslin i grzywa do 30 000 zl.
Podsumowanie
BHP ogrodnika i pracownika utrzymania zieleni to kompleksowy obszar obejmujacy bezpieczenstwo maszynowe, ochrone przed chemikaliami i czynnikami atmosferycznymi oraz biologicznymi. Pracodawca musi opracowac ocene ryzyka zawodowego, instrukcje stanowiskowe, zapewnic odpowiednia ochrone indywidualna i przeprowadzic szkolenia BHP. Dla pracownikow wykonujacych opryski niezbedne sa dodatkowe uprawnienia ustawowe.
Gotowe wzory dokumentow BHP dla ogrodnictwa
Pobierz gotowe dokumenty BHP z bhpomocnik.pl: Ocena Ryzyka dla architekta krajobrazu, Ocena Ryzyka dla kierowcy ciagnika rolniczego i Instrukcja BHP dla dmuchawy do lisci. Wszystkie dokumenty sa edytowalne i zgodne z aktualnymi przepisami.