Pierwsze symptomy choroby zawodowej to wczesne objawy zdrowotne wskazujące na związek z czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. Wczesna identyfikacja pozwala na wycofanie pracownika z narażenia i zapobieżenie progresji choroby. Przykłady: przy pylicy - duszność wysiłkowa, suchy kaszel; przy NIHL - szumy uszne, niedosłyszenie szeptów; przy zespole wibracyjnym - drętwienie palców, blednięcie po zimnie (objaw Raynauda); przy alergiach zawodowych - wysypki, świąd, kaszel; przy ołowicy - bóle głowy, bóle brzucha, drażliwość, niedokrwistość. Rola lekarza medycyny pracy: wczesne wykrywanie poprzez badania profilaktyczne wstępne, okresowe i kontrolne (Rozporządzenie MZ z 30.05.1996 r.). Pracodawca obowiązany jest skierować pracownika z podejrzeniem choroby zawodowej do jednostki uprawnionej do orzekania (art. 235 KP). Pracownik ma prawo do informacji o wynikach badań i ryzyku zdrowotnym. BHPomocnik dostarcza wzory skierowań i dokumentacji medycznej pracownika.