Pracownica poinformowala Cie o ciazy. Co teraz? Jednym z pierwszych obowiazkow pracodawcy jest dostosowanie warunkow pracy do stanu pracownicy – a punktem wyjscia jest ocena ryzyka zawodowego dla jej stanowiska. Wielu pracodawcow pyta: czy istnieje gotowy wzor oceny ryzyka dla pracownicy w ciazy? Odpowiedz jest krotka: nie istnieje i nie moze istniec. Dowiedz sie, dlaczego – i co zamiast tego powinienes zrobic.
Dlaczego nie ma gotowego wzoru oceny ryzyka dla pracownicy w ciazy?
Ocena ryzyka zawodowego dla pracownicy w ciazy musi byc indywidualna – tak jak indywidualna jest kazda ocena ryzyka. Ciaza nie tworzy nowego „rodzaju stanowiska pracy”. Tworzy nowe okolicznosci, ktore naklada sie na istniejace stanowisko i jego juz zidentyfikowane zagrozenia. Ocena ryzyka dla pracownicy w ciazy to tak naprawde aktualizacja lub uzupelnienie oceny ryzyka dla jej stanowiska – z uwzglednieniem dodatkowych czynnikow wynikajacych ze stanu ciazy.
Dlatego gotowy wzor „oceny ryzyka dla ciezarnych” – obejmujacy wszystkie mozliwe stanowiska pracy i zagrozenia – jest niemozliwy do sporzadzenia. Zagrozenia w biurze ksiegowej sa inne niz na linii produkcyjnej, inne na budowie, a inne w szpitalu. Kazde z tych stanowisk wymaga wlasnej analizy.

Co musi znalezc sie w takiej ocenie?
Ocena ryzyka dla stanowiska zajmowanego przez pracownice w ciazy powinna uwzglednic:
- Wszystkie standardowe zagrozenia na stanowisku (fizyczne, chemiczne, biologiczne, ergonomiczne)
- Ocenie, ktore z tych zagrozen sa szczeglnie niebezpieczne dla kobiety w ciazy lub plodu (zgodnie z rozporzadzeniem RM z 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciazliwych i szkodliwych dla kobiet w ciazy)
- Ocenie etapu ciazy – pierwsza, druga i trzecia trymest mogą wiazac sie z roznymi ograniczeniami
- Planowane dostosowania warunkow pracy lub przeniesienie na inne stanowisko
Obowiazki pracodawcy wobec pracownicy w ciazy
Art. 179 Kodeksu pracy i przepisy wykonawcze nakładaja na pracodawce szereg obowiazkow, gdy pracownica jest w ciazy:
- Niezwłoczne dostosowanie warunkow pracy lub, jesli to niemozliwe, przeniesienie na bezpieczne stanowisko
- Jezeli przeniesienie jest niemozliwe lub niepraktyczne – zwolnienie od swiadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
- Zakaz pracy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej bez zgody pracownicy
- Zakaz delegowania poza stale miejsce pracy bez zgody pracownicy
Pelna lista prac wzbronionych kobietom w ciazy i kobietom karmiacym piersiadostepna jest w formie wzoru dokumentu – sprawdz Wykaz prac uciazliwych lub szkodliwych dla kobiet w ciazy w naszym sklepie. Temat ochrony BHP kobiet w ciazy opisalismy szerzej w artykule o BHP kobiet w ciazy – zakazy, ograniczenia i obowiazkach pracodawcy.
Kiedy pracodawca musi przeniesc pracownice?
Przeniesienie jest obowiazkowe, gdy warunki na dotychczasowym stanowisku nie moga byc dostosowane do wymagan BHP dla ciezarnych – np. gdy stanowisko wiaze sie z: dzwiganiem ciezarow powyzej limitow dla ciezarnych, kontaktem ze substancjami teratogennymi lub mutagennymi, praca przy wibracji, praca w pozycji wymuszonej przez dluzej niz 3 godziny dziennie, lub gdy zagrozenia biologiczne sa nieusuwalne. Na czas przeniesienia pracownicy przysluguje wyrownanie wynagrodzenia, a jezeli wynagrodzenie na nowym stanowisku jest nizsze.
Jak zamowic ocene ryzyka dla pracownicy w ciazy?
Ponieważ ocena ta musi byc indywidualna i dostosowana do konkretnego stanowiska w Twojej firmie, nie mozna jej zastapic gotowym szablionem z internetu. Wymaga ona wspolpracy z doswiadczonym specjalista BHP, ktory:
- Pozna specyfike stanowiska i warunki pracy pracownicy
- Przeanalizuje istniejace zagrozenia pod katem stanu ciazy
- Zaproponuje konkretne srodki zaradcze lub dostosowania
- Udokumentuje ocenei dostosowanie warunkow pracy
Mozesz to zlecic specjaliscie BHP bhpomocnik.pl w ramach uslug indywidualnych lub uzyc wiedzy ze szkolenia dla pracodawcow, by samodzielnie uzupelnic istniejaca dokumentacje.
Podsumowanie
Nie istnieje gotowy, uniwersalny wzor oceny ryzyka zawodowego dla pracownicy w ciazy – bo ocena ta musi byc indywidualna dla konkretnego stanowiska i konkretnej osoby. Pracodawca jest zobowiazany niezwlocznie dostosowac warunki pracy lub przeniesc pracownice na bezpieczne stanowisko. Punktem wyjscia jest aktualizacja oceny ryzyka z uwzglednieniem stanu ciazy i wymaganych przez prawo ograniczen.
Potrzebujesz oceny ryzyka dla pracownicy w ciazy?
Nasz specjalista BHP przeprowadzi i udokumentuje ocene ryzyka dostosowana do stanowiska Twojej pracownicy. Skontaktuj sie z nami – dzialamy szybko, bo wiemy, ze czas ma tu znaczenie.
