Kiedy trzeba przeprowadzić szkolenie wstępne BHP? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez pracodawców oraz osoby rozpoczynające nową pracę. Szkolenie wstępne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy jest obowiązkowym elementem procesu zatrudniania i ma na celu przygotowanie pracownika do bezpiecznego wykonywania obowiązków oraz zapoznanie go z zagrożeniami występującymi na stanowisku pracy.
W artykule wyjaśniamy, kiedy szkolenie wstępne BHP musi zostać przeprowadzone, kogo dotyczy oraz jakie zasady obowiązują w przypadku umów cywilnoprawnych.
Kiedy trzeba przeprowadzić szkolenie wstępne BHP zgodnie z Kodeksem pracy?
Odpowiedź na to pytanie wynika bezpośrednio z przepisów Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 237³ § 1 pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania pracy, jeśli nie posiada on odpowiedniej znajomości przepisów i zasad bezpieczeństwa oraz higieny pracy.
Oznacza to w praktyce, że:
- szkolenie musi zostać przeprowadzone przed dopuszczeniem pracownika do pracy,
- pracownik nie może rozpocząć wykonywania obowiązków bez wcześniejszego szkolenia,
- szkolenie odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Szkolenie wstępne BHP – kiedy dokładnie powinno się odbyć?
Najważniejsza zasada jest prosta:
szkolenie wstępne BHP przeprowadza się przed rozpoczęciem pracy na danym stanowisku.
W praktyce oznacza to, że szkolenie powinno zostać zrealizowane:
- jeszcze przed pierwszą czynnością zawodową,
- najpóźniej w pierwszym dniu zatrudnienia,
- zawsze przed faktycznym dopuszczeniem do wykonywania obowiązków służbowych.
Jeżeli pracownik rozpocznie pracę bez szkolenia, pracodawca narusza przepisy prawa pracy i naraża się na konsekwencje prawne oraz odpowiedzialność w razie wypadku.
Kogo obejmuje obowiązek szkolenia wstępnego BHP?
Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę
W kontekście pytania kiedy trzeba przeprowadzić szkolenie wstępne BHP, należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy wszystkich nowo zatrudnionych pracowników, bez względu na:
- stanowisko pracy,
- wymiar etatu,
- rodzaj wykonywanych obowiązków.
Szkolenie wstępne BHP muszą odbyć również:
- stażyści,
- praktykanci,
- uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu.
Kiedy trzeba przeprowadzić szkolenie wstępne BHP dla osób na umowie zlecenia lub o dzieło?
W przypadku umów cywilnoprawnych odpowiedź na to pytanie nie jest już tak jednoznaczna jak przy umowie o pracę. Przepisy nie nakładają automatycznego obowiązku szkolenia każdej osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia czy umowy o dzieło.
Jednak zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa pracy:
- przedsiębiorca musi zapewnić bezpieczne warunki pracy wszystkim osobom wykonującym pracę na jego terenie,
- jeżeli charakter pracy wiąże się z zagrożeniami, pracodawca może – a często powinien – skierować zleceniobiorcę na szkolenie BHP.
Umowy cywilnoprawne a obowiązek szkolenia – od czego to zależy?
To, kiedy trzeba przeprowadzić szkolenie wstępne BHP dla zleceniobiorcy, zależy przede wszystkim od:
- rodzaju wykonywanej pracy,
- poziomu ryzyka zawodowego,
- występowania czynników szkodliwych lub niebezpiecznych.
Jeżeli praca:
- odbywa się przy maszynach,
- wiąże się z pracą na wysokości,
- lub niesie ryzyko wypadku,
wówczas dopuszczenie do niej osoby bez szkolenia BHP może zostać uznane za naruszenie obowiązków pracodawcy.
W takich sytuacjach osoba wykonująca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej ma obowiązek poddać się szkoleniu, jeżeli pracodawca tego wymaga.
Czy szkolenie BHP dla zleceniobiorcy powinno być zapisane w umowie?
Jeżeli pracodawca uznaje, że szkolenie jest konieczne, warto wprost określić to w treści umowy cywilnoprawnej. Pozwala to uniknąć sporów i jasno wskazuje:
- kto organizuje szkolenie,
- kto ponosi jego koszty,
- czy udział w szkoleniu jest warunkiem rozpoczęcia pracy.
Takie zapisy są szczególnie ważne w branżach o podwyższonym ryzyku zawodowym, takich jak budownictwo, produkcja czy logistyka.
Kto odpowiada za przeprowadzenie szkolenia wstępnego BHP?
Niezależnie od formy zatrudnienia, odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracy zawsze spoczywa na pracodawcy lub przedsiębiorcy. To on odpowiada za:
- organizację szkolenia,
- jego zakres merytoryczny,
- dokumentację potwierdzającą jego przeprowadzenie.
Brak szkolenia wstępnego BHP może skutkować nie tylko karami ze strony organów kontrolnych, ale także poważnymi konsekwencjami w przypadku wypadku przy pracy.
Podsumowanie – kiedy trzeba przeprowadzić szkolenie wstępne BHP?
Najważniejsze zasady można streścić w kilku punktach:
- Szkolenie wstępne BHP należy przeprowadzić przed dopuszczeniem pracownika do pracy.
- Jest ono obowiązkowe dla wszystkich osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
- W przypadku umów cywilnoprawnych szkolenie jest wymagane wtedy, gdy charakter pracy wiąże się z zagrożeniami.
- Koszt szkolenia i jego organizacja leżą po stronie pracodawcy.
- Odpowiedzialność za brak szkolenia ponosi przedsiębiorca.
Nowe artykuły o BHP – obserwuj, aby ich nie przegapić
Na stronie publikowane są aktualne informacje o przepisach, interpretacjach oraz praktyczne wyjaśnienia zagadnień z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach, warto obserwować profile w mediach społecznościowych na Instagramie i Facebooku.