Szkolenie wstępne BHP należy do podstawowych obowiązków pracodawcy. Pracodawca powinien je zorganizować zanim dopuści pracownika do pracy. Szkolenie obejmuje instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy.
Istnieją jednak sytuacje, w których pracodawca nie musi organizować szkolenia wstępnego BHP. Sprawdź, kiedy przepisy dopuszczają takie wyjątki.
Ponowne zatrudnienie na tym samym stanowisku
Najczęściej wyjątek dotyczy pracownika, który wraca do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko.
Jeżeli:
- pracownik wcześniej wykonywał tę samą pracę,
- a między umowami nie wystąpiła żadna przerwa,
pracodawca może pominąć szkolenie wstępne BHP i dopuścić pracownika do pracy bez ponownego instruktażu.
Oznacza to, że nawet jeśli podpisano nową umowę, pracownik może kontynuować pracę bez kolejnego instruktażu.
Ważne: przerwa w zatrudnieniu
Nawet jednodniowa przerwa między umowami powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia szkolenia wstępnego. W takiej sytuacji pracodawca musi traktować pracownika jak osobę nowo zatrudnioną.
Szkolenie wstępne BHP a umowy cywilnoprawne
W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia), przepisy nie wprowadzają jednoznacznego obowiązku przeprowadzania szkolenia wstępnego BHP.
Nie oznacza to jednak, że można całkowicie pominąć kwestie bezpieczeństwa.
Zgodnie z art. 304¹ Kodeksu pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy także osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż umowa o pracę. Oznacza to, że:
- jeśli praca wiąże się z ryzykiem,
- lub odbywa się w środowisku zagrożeń,
pracodawca powinien przeprowadzić szkolenie, aby ograniczyć ryzyko wypadków.
W praktyce warto, aby zasady szkolenia oraz jego koszty zostały jasno określone w umowie cywilnoprawnej.
Kiedy szkolenie wstępne BHP zawsze jest obowiązkowe?
Są sytuacje, w których szkolenie wstępne BHP musi się odbyć bez wyjątku. Dotyczy to przypadków, gdy:
- pracownik rozpoczyna pracę na nowym stanowisku,
- zmienia się zakres jego obowiązków,
- pojawiają się nowe maszyny lub technologie,
- zmieniają się warunki środowiska pracy,
- osoba nie była wcześniej zatrudniona u tego pracodawcy.
W takich przypadkach pracodawca musi zapewnić aktualne szkolenie. Dzięki temu pracownik zna zagrożenia i zasady bezpiecznej pracy jeszcze przed rozpoczęciem obowiązków.
Podsumowanie – kiedy szkolenie wstępne BHP nie jest wymagane?
Szkolenie wstępne BHP można pominąć tylko w dwóch głównych sytuacjach:
1. Ponowne zatrudnienie bez przerwy
- ten sam pracodawca,
- to samo stanowisko,
- brak przerwy między umowami.
2. Umowa cywilnoprawna
- brak ustawowego obowiązku,
- ale szkolenie może być wymagane po ocenie ryzyka.
W każdej innej sytuacji szkolenie wstępne pozostaje obowiązkowe i pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez jego odbycia.
Nowe artykuły o BHP – obserwuj, aby ich nie przegapić
Na stronie publikowane są aktualne informacje o przepisach, interpretacjach oraz praktyczne wyjaśnienia zagadnień z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach, warto obserwować profile w mediach społecznościowych na Instagramie i Facebooku.