Wiele osób zastanawia się, czy szkolenie BHP przy umowie zlecenie lub innej umowie cywilnoprawnej jest obowiązkowe. Dotyczy to zarówno zleceniodawców, jak i osób wykonujących pracę na podstawie umowy o dzieło lub w ramach samozatrudnienia.
Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Wszystko zależy od charakteru pracy oraz poziomu ryzyka zawodowego.
Podstawowa zasada – szkolenia BHP dotyczą przede wszystkim pracowników
Zgodnie z przepisami prawa pracy obowiązek organizowania szkoleń BHP dotyczy przede wszystkim pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Pracownik musi odbyć szkolenie wstępne jeszcze przed dopuszczeniem do wykonywania obowiązków.
Jednak w praktyce wiele osób wykonuje pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Dotyczy to szczególnie branż takich jak budownictwo, magazyny, usługi techniczne czy outsourcing.
Czy umowa zlecenie automatycznie oznacza obowiązkowe szkolenie BHP?
Samo zawarcie umowy cywilnoprawnej nie powoduje automatycznie obowiązku odbycia szkolenia. Oznacza to, że szkolenie BHP przy umowie zlecenie nie zawsze jest wymagane.
Zleceniobiorcy nie podlegają przepisom o szkoleniach BHP w takim samym zakresie jak pracownicy etatowi.
Kiedy szkolenie BHP dla zleceniobiorcy jest obowiązkowe?
Istnieją jednak sytuacje, w których szkolenie musi zostać przeprowadzone. Dzieje się tak, gdy:
- praca wiąże się z istotnym ryzykiem zawodowym,
- praca jest wykonywana w zakładzie lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,
- osoba korzysta z maszyn, narzędzi lub pracuje w warunkach niebezpiecznych.
Przykładem są:
- prace na wysokości,
- obsługa maszyn,
- praca w środowisku z czynnikami szkodliwymi.
W takich przypadkach zastosowanie ma art. 304¹ Kodeksu pracy w związku z art. 211 Kodeksu pracy, który pozwala na nałożenie obowiązku szkolenia także na osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych.
Odpowiedzialność za bezpieczeństwo nadal spoczywa na pracodawcy
Nawet jeśli szkolenie nie jest formalnie wymagane, przedsiębiorca ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy wszystkim osobom przebywającym w zakładzie.
Jeśli:
- zleceniobiorca ulegnie wypadkowi,
- a pracodawca nie zapewnił instruktażu lub szkolenia,
to odpowiedzialność prawna i cywilna może spoczywać właśnie na pracodawcy.
Dobre praktyki – jak zapisać szkolenie BHP w umowie
Jeżeli zleceniodawca wymaga szkolenia, najlepiej uregulować to bezpośrednio w umowie. Warto wskazać:
- kto organizuje szkolenie,
- kto ponosi jego koszty,
- jaki jest zakres szkolenia,
- czy dokumentacja zostanie przekazana zleceniobiorcy.
Takie zapisy są szczególnie ważne w razie kontroli PIP lub postępowania powypadkowego.
Podsumowanie
Szkolenie BHP przy umowie zlecenie nie jest obowiązkowe w każdej sytuacji. Decyzja zależy od rodzaju pracy i poziomu ryzyka.
Jeśli praca stwarza zagrożenie dla zdrowia lub życia, szkolenie powinno zostać przeprowadzone. W przeciwnym razie pracodawca może ponieść konsekwencje prawne.
Ostatecznie to przedsiębiorca odpowiada za bezpieczeństwo osób wykonujących pracę w jego zakładzie – niezależnie od formy zatrudnienia.
Nowe artykuły o BHP – obserwuj, aby ich nie przegapić
Na stronie publikowane są aktualne informacje o przepisach, interpretacjach oraz praktyczne wyjaśnienia zagadnień z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach, warto obserwować profile w mediach społecznościowych na Instagramie i Facebooku.