Wykaz prac lekkich dozwolonych młodocianym to nie jest dokument, który można pobrać z internetu i podpisać. To procedura zdefiniowana wprost w art. 200(1) §3 Kodeksu pracy: „Wykaz lekkich prac określa pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy. Wykaz ten wymaga zatwierdzenia przez właściwego inspektora pracy.” Pracodawca sporządza wykaz sam, ale zanim zacznie z niego korzystać, musi przejść dwa etapy formalne – bez nich dokument nie ma mocy prawnej.
W tej kolejności praca pracodawcy zajmuje najwięcej czasu, a jednocześnie jest najbardziej pomijana. Firmy próbują ratować się „wzorami” z internetu i przychodzą do nas, gdy PIP zwraca wniosek do poprawy albo w ogóle odmawia zatwierdzenia.
Trzy różne pojęcia, które ludzie mylą
Zanim przejdę do procedury, jedno rozgraniczenie – bo trzy dokumenty są często traktowane jako jedno i to jest źródło większości pomyłek.
- Prace wzbronione młodocianym – to zamknięty katalog prac, których młodocianym nie wolno wykonywać. Wynika wprost z rozporządzenia Rady Ministrów z 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac. Nie ma tu miejsca na ocenę pracodawcy – te prace są wyłączone.
- Prace wzbronione, przy których zezwala się na zatrudnienie młodocianego w celu przygotowania zawodowego – wyjątek od reguły. Katalog też jest w rozporządzeniu z 19 czerwca 2023 r. Prace formalnie wzbronione, ale dopuszczone w ramach nauki zawodu, na ściśle określonych warunkach (nadzór, wymiar czasu pracy, badania).
- Prace lekkie dozwolone młodocianym – dokument sporządzany przez konkretnego pracodawcę dla konkretnej firmy. Podstawą jest art. 200(1) KP. Ten wykaz to indywidualna decyzja pracodawcy, zatwierdzana przez lekarza medycyny pracy i przez PIP.
W sklepie znajdziesz gotowe dokumenty odpowiadające pierwszym dwóm pojęciom (karta #6203 – wykaz prac wzbronionych młodocianym; karta #6205 – wykaz niektórych prac wzbronionych młodocianym, przy których zezwala się na zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego). Trzeciego dokumentu nie da się sprzedać jako pliku, bo musi być sporządzony pod konkretną firmę.
Procedura krok po kroku
Krok 1. Pracodawca sporządza projekt wykazu.
Wykaz jest indywidualny – obejmuje tylko te prace lekkie, które faktycznie mogłyby być wykonywane w danej firmie. Nie ma sensu wpisywać czynności, których w firmie nikt nie wykonuje. Sporządzając projekt, pracodawca musi wziąć pod uwagę wiek pracownika (młodociany to osoba, która ukończyła 15 lat i nie ukończyła 18), rodzaj czynności i wpływ na zdrowie oraz rozwój młodocianego.
Krok 2. Zgoda lekarza medycyny pracy.
Projekt wykazu trafia do lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy (najczęściej lekarz z firmy, z którą pracodawca ma umowę na badania profilaktyczne). Lekarz ocenia, czy wskazane czynności rzeczywiście są „lekkie” w rozumieniu przepisów i czy nie zagrażają rozwojowi młodocianego. Wydaje zgodę na piśmie.
Krok 3. Zatwierdzenie przez PIP.
Wykaz z akceptacją lekarza pracodawca składa do właściwego inspektora pracy (Państwowa Inspekcja Pracy – okręgowy inspektorat właściwy dla siedziby firmy). Inspektor pracy weryfikuje wykaz merytorycznie i formalnie. Może zatwierdzić, może zwrócić do poprawy, może odmówić.
Krok 4. Podanie wykazu do wiadomości pracowników.
Zatwierdzony wykaz musi być podany do wiadomości pracowników młodocianych – w sposób trwały, dostępny w miejscu pracy.
Czego wykaz musi dotyczyć
Wykaz może obejmować tylko prace, które:
- nie są ujęte w wykazie prac wzbronionych młodocianym,
- nie powodują zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego,
- nie utrudniają młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.
W praktyce są to prace pomocnicze, porządkowe, biurowe, obsługi klienta w prostym zakresie – zawsze zależne od profilu firmy.
Co grozi za zatrudnienie młodocianego bez wykazu
Zatrudnienie młodocianego przy pracach lekkich bez zatwierdzonego wykazu jest wykroczeniem z art. 283 §2 pkt 6 KP – grzywna od 2 000 do 60 000 zł. Dodatkowo naraża pracodawcę na konsekwencje ze strony inspektora pracy: decyzja nakazująca odsunięcie młodocianego od pracy, wpis do rejestru wykroczeń.
Zamów sporządzenie wykazu z asystą w procedurze
Sporządzenie wykazu prac lekkich razem z uzyskaniem zgody lekarza medycyny pracy i zatwierdzenia PIP to zwykle 2–4 tygodnie pracy – w zależności od dostępności lekarza i tego, jak sprawnie idzie procedura w PIP. Prowadzę tę procedurę od zera: przygotowanie projektu wykazu, kontakt z lekarzem medycyny pracy, złożenie wniosku w PIP i reagowanie na uwagi inspektora aż do zatwierdzenia. Zapraszam do kontaktu w celu ustalenia zakresu.
→ Zamawiam wykaz prac lekkich z procedurą
Powiązane karty w sklepie:
- #6203 Wykaz prac wzbronionych młodocianym
- #6205 Wykaz niektórych prac wzbronionych młodocianym, przy których zezwala się na zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego
Powiązane: Szkolenie okresowe BHP dla pracodawców → https://bhpomocnik.pl/sklep/szkolenia-online/