Dekoracje świąteczne w firmie – choinka, lampki i przepisy ppoż

Pierwsza choinka w lobby, girlandy nad recepcją, lampki w witrynie sklepu i świece na stołach w restauracji – grudzień to miesiąc, w którym firmy zmieniają wystrój szybciej niż w jakimkolwiek innym okresie. Dekoracje świąteczne w firmie budują nastrój, ale też dokładają do budynku materiały palne, dodatkowe obciążenie instalacji elektrycznej i przeszkody na drogach ewakuacyjnych. W tym poradniku wyjaśniamy, gdzie nie wolno stawiać choinki, jak bezpiecznie używać lampek i przedłużaczy, co z otwartym ogniem i jak zorganizować wieszanie ozdób oraz wigilię firmową bez wypadku.

Dekoracje świąteczne w firmie – kto odpowiada i jakie przepisy obowiązują

Nie ma osobnego przepisu o choinkach w biurze. Są za to ogólne zasady ochrony przeciwpożarowej i BHP, które obowiązują przez cały rok, a w grudniu łatwo je złamać. Zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej z 24 sierpnia 1991 r. za ochronę przeciwpożarową budynku odpowiada jego właściciel, zarządca lub użytkownik. Jeśli wynajmujesz lokal, odpowiedzialność za to, co sam wniesiesz i ustawisz w środku, spoczywa także na Tobie.

Od strony prawa pracy podstawą jest art. 207 § 2 Kodeksu pracy – pracodawca ma chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Z kolei art. 209¹ KP zobowiązuje go do zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji oraz do wyznaczenia pracowników, którzy te działania wykonują. Jeśli jeszcze nie masz tego formalnie uregulowanego, przyda się gotowy wykaz pracowników wyznaczonych do zwalczania pożarów i ewakuacji.

Co zakazuje § 4 ust. 1 rozporządzenia ppoż

Kluczowy dokument to rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109, poz. 719 ze zm.). W § 4 ust. 1 wymienia czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenienie się lub utrudnić ewakuację. W kontekście świąt najważniejsze są zakazy:

• umieszczania materiałów palnych w odległości mniejszej niż 0,5 m od urządzeń i instalacji, których powierzchnie mogą nagrzewać się do temperatury przekraczającej 100°C,
• składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej, czyli na korytarzach i klatkach schodowych służących do ewakuacji,
• stosowania na drogach ewakuacyjnych elementów wystroju z materiałów łatwo zapalnych,
• uniemożliwiania lub ograniczania dostępu do gaśnic, hydrantów, urządzeń przeciwpożarowych, wyjść ewakuacyjnych i wyłączników prądu,
• użytkowania elektrycznych urządzeń ogrzewczych ustawionych na podłożu palnym.

Naruszenie tych zakazów to wykroczenie przeciwpożarowe. Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych Państwowa Straż Pożarna może nałożyć mandat karny albo skierować do sądu wniosek o ukaranie. Znacznie poważniejsze są jednak skutki pożaru: zagrożenie dla ludzi, przestój firmy i spór z ubezpieczycielem.

Gdzie postawić choinkę w firmie, a gdzie nie wolno

Najczęstszy błąd to choinka ustawiona tam, gdzie „jest najlepiej widoczna”, czyli przy wejściu, w wąskim korytarzu albo obok recepcji, przy której wisi gaśnica. Zanim wybierzesz miejsce, spójrz na plan ewakuacji w firmie i sprawdź, którędy prowadzą drogi ewakuacyjne.

Miejsca, w których choinka nie może stać

• Drogi ewakuacyjne – korytarze, klatki schodowe, przejścia między regałami w sklepie. Choinka zwęża przejście i sama jest materiałem palnym, a w razie pożaru zablokuje ucieczkę.
• Wyjścia ewakuacyjne i drzwi – nie stawiaj drzewka przy drzwiach ani w miejscu, w którym utrudnia ich pełne otwarcie.
• Gaśnice, hydranty i ROP – ręczny ostrzegacz pożarowy, hydrant i gaśnica muszą być widoczne i dostępne bez przestawiania czegokolwiek. To samo dotyczy znaków ewakuacyjnych i planu ewakuacji na ścianie.
• Wyłączniki prądu i rozdzielnice – w razie zwarcia ktoś musi szybko odciąć zasilanie.
• Grzejniki, piece, promienniki i kominki – przy urządzeniach nagrzewających się powyżej 100°C obowiązuje minimum 0,5 m odległości. Przy zwykłym grzejniku też lepiej zachować zapas, bo ciepło wysusza igły i przyspiesza ich zapalenie.

Choinka żywa czy sztuczna

Żywa choinka z każdym dniem jest bardziej sucha, a sucha jodła czy świerk zapalają się bardzo szybko. Jeśli wybierasz żywe drzewko, wstaw je do stabilnego stojaka z wodą, dolewaj ją regularnie i usuń choinkę zaraz po świętach. Sztuczną choinkę kupuj od sprawdzonego dostawcy i sprawdź, czy producent deklaruje, że materiał jest trudnozapalny. W hotelu, galerii handlowej czy restauracji o taką deklarację może zapytać zarządca obiektu.

Lampki choinkowe, przedłużacze i listwy zasilające

Oświetlenie świąteczne to najczęstsze źródło zagrożenia elektrycznego w grudniu. Lampki kupione kilka lat temu, z popękaną izolacją, podłączone do przedłużacza wpiętego w listwę, która też jest wpięta w listwę – taki układ łatwo się przegrzewa. Zasady są proste:

• używaj tylko lampek z oznakowaniem CE, kupionych w legalnym obrocie, z instrukcją w języku polskim,
• na zewnątrz i w witrynach narażonych na wilgoć stosuj lampki przeznaczone do użytku zewnętrznego, zgodnie z oznaczeniem producenta,
• przed montażem obejrzyj przewody, wtyczki i oprawki – uszkodzone lampki wyrzuć, nie naprawiaj ich taśmą,
• nie łącz przedłużaczy i listew kaskadowo (jedna w drugą), nie przekraczaj dopuszczalnej mocy listwy,
• nie prowadź przewodów pod wykładziną, przez drzwi ani w poprzek przejścia, bo powstaje ryzyko potknięcia i uszkodzenia izolacji,
• wyłączaj lampki po zakończeniu pracy i nie zostawiaj ich włączonych na noc ani w pustym lokalu – jeśli witryna ma świecić wieczorem, użyj programatora czasowego.

Zasady korzystania z urządzeń elektrycznych warto mieć spisane i omówione z zespołem. Gotowa instrukcja BHP przy eksploatacji urządzeń i instalacji elektrycznych porządkuje te kwestie, a w biurze dobrze uzupełnia ją instrukcja BHP dla pomieszczeń administracyjno-biurowych. Ostatnia osoba wychodząca z biura powinna wiedzieć, że do jej obowiązków należy wyłączenie dekoracji.

Świece, otwarty ogień i palne dekoracje świąteczne w firmie

Świece w biurze, restauracji i hotelu

W biurze i sklepie najprostsza zasada brzmi: żadnego otwartego ognia. Świece zastąp wersjami LED, które dają podobny efekt bez ryzyka. W restauracji i hotelu świece na stołach bywają częścią wystroju, ale wtedy muszą obowiązywać jasne reguły. Jeśli obiekt ma instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, sprawdź, co mówi o używaniu otwartego ognia – IBP może go zakazywać albo określać warunki. W praktyce oznacza to:

• świece tylko w stabilnych, niepalnych osłonach (szkło, metal, ceramika),
• z dala od obrusów, serwetek, zasłon, stroików z suchych gałązek i papierowych ozdób,
• nigdy na drogach ewakuacyjnych, parapetach przy firankach ani w miejscach, gdzie przechodzą goście,
• gaszenie wszystkich świec przed zamknięciem sali przez wyznaczoną osobę,
• personel przeszkolony z użycia gaśnicy i koca gaśniczego.

Girlandy i ozdoby na drogach ewakuacyjnych i przy oprawach

Łańcuchy z papieru, sztuczne gałązki, tkaniny i kartonowe ozdoby to materiały palne. Na korytarzach i klatkach schodowych obowiązuje zakaz stosowania elementów wystroju z materiałów łatwo zapalnych, więc najbezpieczniej dekorować pomieszczenia, a nie drogi ewakuacyjne. Nie wieszaj też ozdób na oprawach oświetleniowych, czujkach pożarowych, tryskaczach i znakach ewakuacyjnych. Oprawa może się nagrzewać, a zasłonięta czujka lub znak przestają spełniać swoją funkcję.

Grudzień to dobry moment, żeby sprawdzić, czy dekoracje nie zasłoniły sprzętu gaśniczego, i przy okazji zaktualizować jego ewidencję. Pomoże w tym zestawienie podręcznego sprzętu gaśniczego, a o terminach przeglądów i rozmieszczeniu gaśnic przeczytasz w artykule Ochrona ppoż w firmie – gaśnice, przeglądy i obowiązki właściciela.

Wieszanie dekoracji świątecznych w firmie – drabina, nie krzesło

Każdego roku ktoś w biurze wchodzi na krzesło obrotowe, żeby zawiesić girlandę pod sufitem. To prosta droga do upadku z wysokości, a jeśli zdarzy się w czasie pracy i na polecenie przełożonego, będzie wypadkiem przy pracy ze wszystkimi konsekwencjami. Do prac na wysokości używaj sprawnej drabiny, a nie krzeseł, biurek ani regałów. Szczegóły opisujemy w artykule o BHP przy pracy z drabiną i rusztowaniem przenośnym.

1. Wyznacz osoby do dekorowania i nie zlecaj tego przypadkowym pracownikom.
2. Sprawdź drabinę przed użyciem – stopki, szczeble, rozpórki.
3. Ustaw ją na stabilnym podłożu, nie przy drzwiach, które ktoś może otworzyć.
4. Niech druga osoba asekuruje i podaje ozdoby.
5. Nie montuj dekoracji przy instalacji elektrycznej, oprawach i czujkach.

Zasady pracy na drabinie najlepiej przekazać na piśmie – gotowa instrukcja BHP przy pracach na drabinie wystarczy zarówno w biurze, jak i w sklepie czy hotelu. Pamiętaj, że od 8 lipca 2026 r. inspektor PIP może nałożyć za naruszenie przepisów BHP mandat od 2 000 do 5 000 zł, a przy ponownym naruszeniu do 10 000 zł. W sprawie skierowanej do sądu grzywna za wykroczenia z art. 281-283 KP wynosi od 2 000 do 60 000 zł, a przy recydywie do 90 000 zł.

Wigilia firmowa i sprzątanie po imprezie

Spotkanie wigilijne w biurze czy restauracji to dodatkowe osoby w pomieszczeniu, catering, podgrzewacze, świece i często alkohol. Zanim zaprosisz zespół, sprawdź, czy liczba gości nie zablokuje dróg ewakuacyjnych, czy wyjścia są otwarte, a gaśnica dostępna. Warto też wiedzieć, kiedy uraz na takim spotkaniu może zostać uznany za wypadek przy pracy – wyjaśniamy to w artykule Wypadek na imprezie firmowej – czy to wypadek przy pracy?.

Po imprezie i po świętach zadbaj o porządek:

• kartony po dekoracjach, opakowania i papier wynieś od razu, a nie odkładaj na korytarz lub klatkę schodową,
• sprawdź, czy wszystkie świece są zgaszone, a podgrzewacze i lampki wyłączone,
• rozlane napoje wytrzyj od razu, żeby nikt się nie poślizgnął,
• żywą choinkę usuń najpóźniej na początku stycznia, zanim całkiem wyschnie,
• ozdoby chowaj w magazynie lub pomieszczeniu gospodarczym, nie na drogach ewakuacyjnych.

Jeśli w styczniu planujesz próbną ewakuację, zrób ją dopiero po zdjęciu dekoracji – wtedy łatwo sprawdzisz, czy przejścia znów są w pełni drożne.

Podsumowanie

Dekoracje świąteczne w firmie są w pełni dozwolone, pod warunkiem że nie blokują dróg ewakuacyjnych, wyjść, gaśnic, hydrantów, ROP i wyłączników prądu, nie stoją bliżej niż 0,5 m od gorących urządzeń, a lampki są sprawne, wyłączane po pracy i nie wpięte w kaskadę listew. Otwarty ogień ogranicz do miejsc, w których dopuszcza go instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, ozdoby wieszaj z drabiny, a po wigilii od razu posprzątaj. Krótka lista kontrolna na początku grudnia oszczędzi Ci kłopotów z PSP, PIP i ubezpieczycielem.

Przygotuj firmę na sezon świąteczny z bhpomocnik.pl

W sklepie bhpomocnik.pl znajdziesz gotowe instrukcje BHP, wzory dokumentów ppoż i szkolenia BHP, które pozwolą uporządkować bezpieczeństwo w biurze, sklepie, restauracji czy hotelu jeszcze przed świętami. Szkolenia dla całego zespołu wygodnie zorganizujesz w Strefie Pracodawcy.