Praca w banku kojarzy sie z bezpiecznym, klimatyzowanym biurem, jednak kasjerzy bankowi i pracownicy oddziałow narazeni sa na specyficzne zagrożenia zawodowe – od ryzyka napadu z uzyciem broni po ergonomiczne urazy z dlugolotrzalej pracy przy okienku kasowym. Pracodawca w sektorze bankowym ma pelne obowiazki BHP wynikajace z Kodeksu pracy, a zaniedbania groza mandatem PIP do 30 000 zl.
Ryzyko napadu i agresji – zagrożenie psychospołeczne nr 1 w banku
Kasjer bankowy obcujacy codziennie z gotowka jest potencjalnym celem napadu. Nawet jezeli napad fizyczny zdarza sie rzadko, samo ryzyko jego wystapienia stanowi chroniczny stresor zawodowy, ktory pracodawca musi uwzglednic w ocenie ryzyka. Obowiazki pracodawcy w zakresie ochrony przed napadem:
- Systemy alarmowe i monitoring CCTV – sprawne i regularnie serwisowane; pracownicy muszac znac procedury uruchomienia alarmu cichego
- Szyby kuloodporne i kasy wolostojace – przy ekspozycji na wysokie ryzyko napadu
- Szkolenie z procedur napadowych – co robic, jak sie zachowac, procedura „hold up” – obowialkowe dla każdego kasjera
- Wsparcie psychologiczne po incydencie – obowiazek pracodawcy po kazdym napastnictwie lub napa dzie; PTSD jest uznawana choroba zawodowa w sektorze bankowym
Osoby pracujace jako kasjerzy i pracownicy ochrony w placowkach finansowych narazeni sa na podobne zagrożenia. Pomocna moze byc Ocena Ryzyka Zawodowego dla Portiera – stanowisko o podobnym profilu zagrozen z zakresu ochrony i obslugi gotowki.
Fałszywe banknoty i ryzyko kontaktu z substancjami niebezpiecznymi
Selekcja falszywych banknotow jest codzienna czynoscia kasjera. Substancje chemiczne stosowane przez falszerzy moga byc szkodliwe przy dlugotrzalym kontakcie ze skora. Kasjerzy sa rowniez narazeni na kontakt z banknotami zanieczyszczonymi – badania pokazuja, ze banknoty sa jednym z glownych nosnikow drobnoustrojow w srodowisku publicznym. Wymagane srodki ochrony: regularne mycie rak, dezynfekcja, zakaz spozywania posilkow przy stanowisku kasowym.
Ergonomia stanowiska kasowego – praca przy okienku
Kasjer bankowy spedza czesto 7-8 godzin dziennie w wymuszonej pozycji przy okienku kasowym. To srodowisko pracy generuje typowe urazow ergonomiczne. Zgodnie z przepisami BHP (rozporządzenie MPiPS z 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie ogolnych przepisow bezpieczenstwa i higieny pracy) pracodawca jest zobowiazany zapewnic ergonomiczne stanowisko pracy. W praktyce oznacza to:
- Krzeslo z regulacja wysokosci i wsparciem dla odcinka ledzwiowego kregoslupa
- Stanowisko kasowe dostosowane do wzrostu pracownika – wymagana mozliwosc regulacji lub indywidualne dostosowanie
- Monitor lub ekran na wlasciwej wysokosci – gorny brzeg monitora na poziomie oczu lub ponizej
- Naswietlenie minimum 500 lux przy pracy z dokumentami i banknotami
- Przerwy od pracy ekranowej: 5 minut na kazda godzine pracy przy monitorze
Problemy ergonomiczne kasjera bankowego sa podobne do tych u pracownikow kasy w handlu detalicznym – szczegolowy opis zagrozen znajdziesz w artykule BHP kasjera i pracownika kasy – ergonomia, napad i praca siedzaca.
Stres zawodowy w banku – wymagajacy klienci i presja wynikow
Sektor bankowy charakteryzuje sie podwojnym zrodlem stresu: kontakt z trudnymi klientami (zdenerwowanymi, agresywnymi, napdorowymi) oraz presja wynikow i sprzedazy. Wedlug Europejskiej Agencji ds. Bezpieczenstwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), stres zawodowy jest drugim co do waznosci problemem zdrowotnym w miejscu pracy UE. Pracodawca powinien:
- Prowadzic ocene ryzyka psychospołecznego jako czesci oceny ryzyka zawodowego
- Zapewnic szkolenie z radzenia sobie ze stresem i trudnym klientem
- Rozwazyc polityk „zero tolerancji” dla agresji klientow wobec pracownikow
- Zapewnic dostep do wsparcia psychologicznego (EAP – Employee Assistance Programme)
Środowisko klimatyzowanego biura – specyficzne zagrożenia
Pracownicy bankow biurowych pracuja w klimatyzowanych pomieszczeniach przez caly rok, co rodzi specyficzne zagrożenia zdrowotne:
- Suche powietrze przy klimatyzacji powoduje przesuszenie błon sluzowych i zwieksza podatnosc na infekcje drogi oddechowych
- Syndrom chorego budynku (SBS) – ból glowy, zmeczenie, porazenie koncentracji; powodowany przez nieodpowiednia wentylacje i klimatyzacje
- Legionelloza – przez skontaminowane instalacje klimatyzacyjne i wiezce chłodnicze; obowialkowy monitoring mikrobiologiczny
- Promieniowanie elektromagnetyczne z monitorow i sprzetu biurowego – normy sa przestrzegane przez nowoczesny sprzet z certyfikatami CE
Konwojowanie gotowki – zagrożenia dla pracownikow skarbca
Pracownicy odpowiedzialni za skarbiec, liczenie duzych sum gotowki i konwojowanie to osobna kategoria ryzyka. Dla tych stanowisk wymagane sa:
- Specjalistyczne szkolenie z procedur ochrony przy transporcie wartosci pienieznych
- Ubezpieczenie pracownikow odpowiednich do ryzyka
- Techniki bezpiecznego liczenia i pakowania gotowki (zagrożenie biologiczne i chemiczne)
- Procedury wspolpracy ze sluzba ochrony firmy konwojujacej
Kompletna dokumentacja BHP dla placowek bankowych powinna objac wszystkie stanowiska – od kasjera przez doradce finansowego po pracownika backoffice. Wzorowe Ocena Ryzyka Zawodowego dla Kasjera Handlowego to doskonaly punkt wyjscia, ktory latwo zaadaptowac do specyfiki pracy kasjersko-bankowej. Dla personelu ochrony warto sprawdzic rowniez Ocene Ryzyka dla Portiera.
Obowiazki pracodawcy – bank jako pracodawca w rozumieniu KP
Bank jako instytucja finansowa ma identyczne obowiazki BHP jak kazdy inny pracodawca:
- Ocena ryzyka zawodowego dla kazdego stanowiska pracy w oddziale
- Szkolenia wstepne i okresowe BHP – kasjerzy co 5 lat (praca biurowo-obsługowa)
- Badania profilaktyczne – wstepne i kontrolne; dla stanowisk z duza ekspozycja na stres mozliwy jest monitoring psychologiczny
- Instrukcje BHP – szczegolnie dla pracy z urządzeniami do liczenia pieniedzy i systemami alarmowymi
Dowiedz sie wiecej o przechowywaniu dokumentacji BHP w artykule Gdzie i jak dlugo przechowyawac ocene ryzyka zawodowego. Kompletna, aktualna dokumentacja to gwarancja spokojnej kontroli PIP.
Podsumowanie
BHP w banku to kompleksowy temat laczacy zagrożenia psychospołeczne (ryzyko napadu, stres klientow), ergonomiczne (praca przy okienku), biologiczne (banknoty) i srodowiskowe (klimatyzacja). Pracodawca w sektorze bankowym ma identyczne obowiazki jak kazdy inny pracodawca – ocena ryzyka, szkolenia, badania i kompletna dokumentacja. Zadbaj o pelna dokumentacje BHP swoich pracownikow bankowych.
Gotowe wzory dokumentow BHP dla sektora bankowego
Skompletuj dokumentacje BHP swojego oddzialu bankowego korzystajac z gotowych wzorów dostepnych na bhpomocnik.pl. Pobierz Ocene Ryzyka Zawodowego dla Kasjera, Ocene Ryzyka dla Portiera/Ochrony oraz wzor Zarządzenia w sprawie instrukcji BHP. Wszystkie dokumenty gotowe do edycji i natychmiastowego wdrozenia.