Kominiarz pracuje jednoczesnie na duzej wysokosci, w kontakcie z sadeq i gazami spalinowymi oraz przy urzadzeniach grzewczych pod cisnieniem. BHP kominiarza obejmuje trzy kluczowe obszary ryzyka: upadki z wysokosci (praca na dachach i kominach), narazenie na tlenek wegla (CO) i inne gazy spalinowe oraz zagrozenia zwiazane z sadzaq i substancjami lotymi z kominow przemyslowych. Wypadki przy pracach kominiarskich czesto maja powazne konsekwencje – pracodawca musi zadbac o kompleksowe BHP.
Zagrozenia BHP w pracy kominiarskiej
Praca kominiarza naraZa na unikalna kombinacje zagrozen, ktora musi byc szczegolowo opisana w ocenie ryzyka zawodowego. Do glownych naleZa: upadek z wysokosci podczas pracy na dachu lub przy szybie kominowym, narazenie na tlenek wegla (CO) i dwutlenek siarki (SO2) przy pracach w kanalach dymowych, narazenie na sadze zawierajace wielopierscienioweweglowodory aromatyczne (WWA – substancje rakotworcze), pylice i allergie od sadzy oraz urazy mechaniczne od narzedzi kominiarskich.
Tlenek wegla – ciche zagrozenie dla kominiarza
Tlenek wegla (CO) to bezbarwny, bezwonny gaz, ktory moze zabic bez zadnego ostrzezenia. Kominiarze pracujacy przy przeglasadach i czyszczeniu kanalow dymowych sa narazeni na CO szczegolnie wtedy, gdy w budynku pracuje piec lub kociol grzewczy. Pracodawca powinien wyposazyc kazdy zespol kominiarski w przenosny miernik stezenia CO i ustalic procedure postepowania przy przekroczeniu wartosci NDS (25 ppm).
Przy stezeniu CO powyzej 25 ppm pracownicy musza natychmiast opuscic teren pracy i wywietrzyce pomieszczenie. Kontynuowanie pracy wymaga uzycia sprzetow izolujacych drogi oddechowe. Apteczka kominiarza powinna zawierac dane kontaktowe centrum leczenia zatruc. W przypadku podejrzenia zatrucia CO nalezy natychmiast ewakuowac pracownika na swierze powietrze i wezwac pomoc medyczna. Apteczka pierwszej pomocy musi byc latwo dostepna.
BHP przy pracach na wysokosci – kominiarze na dachach
Praca na dachu budynku to praca na wysokosci w rozumieniu przepisow bhp – powyZej 1 metra nad poziomem podlogi. Zgodnie z Rozporzadzeniem Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bhp podczas wykonywania robot budowlanych, pracodawca musi zapewnic srodki zbiorowej ochrony (barierki, siatki) lub srodki indywidualnej ochrony przed upadkiem (uprzoZ, linki asekuracyjne).
Szczegolowe wymagania dla prac kominiarskich na dachach zawieraja przepisy BHP przy pracach na wysokosci: zezwolenie pisemne na prace na wysokosci, asekuracja przez druga osobe, zakaz pracy w warunkach atmosferycznych uniemozliwiajacych bezpieczne wykonanie pracy (silny wiatr, oblodzenie, burza) i regularne przeglasy sprzetu asekuracyjnego. Kara za brak zezwolenia na prace na wysokosci moze siegac 30 000 zl.
Srodki ochrony indywidualnej kominiarza
Kominiarz pracujacy na dachu i w kominach musi byc wyposazony w: uprzoZ bezpieczenstwa z certyfikatem EN 361, liny asekuracyjne i przyrzady samozaciskowe, kask ochronny z regulowanym zapieciem, rekawice odporne na sadze i alerge ny, ubranie robocze odporne na brudzenie i zapylenie, maske lub polmaske z filtrem P3 (ochrona przed sadzq i pylem) oraz latarke na helmet lub czolowke.
Sadza jako substancja szkodliwa – ochrona kominiarza
Sadze z kominow zawieraja wielopierscienioweweglowodory aromatyczne (WWA), w tym benzo[a]piren, ktore sa substancjami rakotworzymi. Kominiarz przewlekle narazony na sadze ma wyZsze ryzyko zachorowania na raka pluc i skory. Pracodawca musi uwzglednic sadze jako czynnik rakotworzacy w ocenie ryzyka i prowadzic rejestr czynnikow szkodliwych.
Pracownicy narazeni na sadze maja prawo do skroconych badan lekarskich (raz do roku zamiast standardowych 2-3 letnich) i sa objetci regulacja dotyczaca substancji CMR. Dokumentacja narazenia na substancje rakotworcze jest przechowywana przez 40 lat od zakonczenia narazenia.
Szkolenia BHP dla kominiarzy
Kominiarze to pracownicy na stanowiskach robotniczych – szkolenia okresowe BHP musza byc przeprowadzone w ciagu pierwszych 12 miesiecy pracy i powtarzac co 3 lata. Szkolenie musi obejmowac przede wszystkim: prace na wysokosci (zasady, sprzet asekuracyjny), zagrozenia ze strony CO i gazow spalinowych, postepowanie przy wypadkach i ewakuacja oraz obsluge miernika CO i sprzetucdzwignio.
Obowiazkowy element szkolenia stanowi cwiczenia pierwszej pomocy – ze szczegolnym uwzglednieniem postepowania przy podejrzeniu zatrucia CO. Pracodawca musi tez zapewnic plan ewakuacji i szkolenie z zasad ewakuacji dla pracownikow biurowych obslugi przedsiebiorstwa kominiarskiego.
Dokumentacja BHP dla przedsiebiorstwa kominiarskiego
Kompletna dokumentacja obejmuje: ocene ryzyka zawodowego z uwzglednieniem czynnikow rakotworzych (sadze/WWA), procedury prac na wysokosci i w przestrzeniach zamknietych, rejestr czynnikow szkodliwych i rakotworzych, ewidencje prze glsadow sprzetu asekuracyjnego, instrukcje obslugi miernika CO i Zarzadzenie w sprawie instrukcji BHP.
Pracownicy po szkoleniu podpisuja Oswiadczenie o odbyciu szkolenia BHP. Wypadki przy pracy kominiarskiej – szczegolnie na wysokosci – naleza do ciezkich wypadkow obowiazkowych do zgloszenonia do PIP w ciagu 24 godzin od zdarzenia.
Podsumowanie
BHP kominiarza skupia sie na trzech filarach: bezpieczenstwie przy pracach na wysokosci (uprzoZ, kask, zezwolenie pisemne), ochronie przed tlenkiem wegla (miernik CO, procedura ewakuacji) i ochronie przed substancjami rakotworzymi z sadzy (rejestr CMR, maski P3, regularne badania). Pracodawca musi dopilnowac aktualnych uprawnien i szkolen pracownikow oraz prowadzic pelnodokumentacje BHP i narazenia na czynniki szkodliwe.
Wzory dokumentow BHP dla kominiarzy
Pobierz gotowe wzory z bhpomocnik.pl: Ocena Ryzyka dla instalatora (praca na dachu – podobna specyfika), Zarzadzenie w sprawie instrukcji BHP i Oswiadczenie o odbyciu szkolenia.