Temperatura w miejscu pracy to obowiazek pracodawcy, ktory latwo zbagatelizowac – az do momentu, gdy pracownik zemdleje z upalu lub zachoruje z powodu wychłodzenia. Przepisy BHP precyzyjnie okreslaja minimalne i maksymalne wartosci temperatury, obowiazki zapewnienia napojow i przerw. Nieprzestrzeganie tych norm grozi mandatem ze strony PIP do 2000 zl lub grzywna do 30 000 zl.
Temperatura w miejscu pracy – normy BHP
Temperatura w miejscu pracy jest regulowana przez Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie ogolnych przepisow bezpieczenstwa i higieny pracy (Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 z pozn. zm.). Przepisy rozrozniaja wymagania ze wzgledu na rodzaj wykonywanej pracy.
Temperatura w miejscu pracy powinna wynosic co najmniej:
- 18 stopni C – praca lekka, siedzaca (biuro, call center, kasjer siedzacy)
- 14 stopni C – praca stojaca lub zwiazana z ruchem (sprzedawca, pracownik magazynu lekkiego)
- 10 stopni C – praca ciezka fizyczna (magazyn ciezki, rozładunek, praca budowlana)
Jesli praca odbywa sie na otwartej przestrzeni lub w warunkach, gdzie ogrzanie jest niemozliwe, pracodawca musi zapewnic ogrzewane pomieszczenie, do ktorego pracownicy moga sie schronic – tzw. pomieszczenie do ogrzewania sie. Temperatura w takim pomieszczeniu musi wynosic co najmniej 16 stopni C.
Temperatura maksymalna – przepisy latem
Przepisy nie okreslaja bezwzglednej temperatury maksymalnej dla dorosłych pracownikow – z wyjatkiem jednego przypadku: pracownicy mlodociani (do 18 lat) nie moga pracowac w temperaturze powyzej 30 stopni C. Dla pozostalych pracownikow pracodawca jest zobowiazany do podejmowania dzialan ograniczajacych ekspozycje na upał.
W praktyce za niedopuszczalnie goraco uznaje sie sytuacje, gdy temperatura powietrza przekracza 28 stopni C w przypadku pracy biurowej i 26 stopni C przy pracach fizycznych. Przy tych wartosciach pracodawca powinien uruchomic klimatyzacje lub wentylatory, skrocic czas pracy lub zwiekszyc liczbe przerw.
Napoje dla pracownikow – kiedy sa obowiazkowe?
Przepisy BHP nakładaja na pracodawce obowiazek zapewnienia napojow w scisle okreslonych sytuacjach. Wynika to z rozporzadzenia Rady Ministrow z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posilkow i napojow.
Napoje chlodzace – przy upale
Pracodawca musi zapewnic napoje chlodzace, gdy temperatura powietrza:
- Na zewnatrz przekracza 25 stopni C – dla pracownikow wykonujacych prace na otwartej przestrzeni
- W pomieszczeniu przekracza 28 stopni C – dla pracownikow biurowych i produkcyjnych
- Na stanowiskach pracy zwiazanych z wysilkiem fizycznym przekracza 25 stopni C wewnatrz
Napoje musza byc dostepne przez caly czas pracy i w ilosci co najmniej 0,5 litra na godzine pracy. Pracodawca nie musi placic za napoje w dowolnej ilosci – chodzi o zapewnienie minimum fizjologicznego. Koszy te nie moga byc przenoszone na pracownika.
Napoje ciepłe – przy mrozie
Analogicznie, przy temperaturze powyzej −10 stopni C na zewnatrz (dla pracownikow zewnetrznych) oraz ponizej 10 stopni C w pomieszczeniach pracodawca ma obowiazek zapewnic ciepłe napoje. To szczegolnie wazne na budowach, w magazynach chlodniczych, przy pracach drogowych.
Przerwy w pracy przy ekstremalnych temperaturach
Sama dostepnosc napojow nie wystarczy. Pracodawca musi rowniez dostosowac organizacje pracy do warunkow termicznych. Przy temperaturach ekstremalnych – zarowno wysokich jak i niskich – nalezy:
- Skrocic czas ekspozycji na niekorzystne warunki przez rotacje pracownikow
- Zapewnic pomieszczenia do ogrzewania sie lub schladzania
- Zwiekszyc liczbe i dlugosc przerw w pracy
- Przesunac prace fizyczne na chlodniejsze pory dnia (rano lub wieczorem)
- Dostarczyc odpowiedna odziez ochronna dostosowana do temperatury
Pracownicy zdalni takze sa objeci przepisami BHP – pracodawca powinien upewnic sie, ze temperatura w miejscu pracy zdalnej spelnia normy. W praktyce pracodawca nie moze nakazac pracownikowi pracy w warunkach niezgodnych z BHP, nawet jesli pracuje on we własnym domu. Wiece o tym mozna przeczytac w artykule o BHP przy pracy zdalnej.
Temperatura a badania lekarskie i ocena ryzyka
Praca w ekstremalnych temperaturach musi byc uwzgledniona w ocenie ryzyka zawodowego dla danego stanowiska. Pracodawca ma obowiazek poinformowac lekarza medycyny pracy o warunkach termicznych w skierowaniu na badania profilaktyczne – zarówno przy gornych jak i dolnych granicach temperatur.
Nalezy rowniez rozwazyc, czy praca w wysokich temperaturach nie wplywa na bezpieczenstwo przy obsludze maszyn – przegrzany pracownik ma gorszy czas reakcji, co zwieksza ryzyko wypadku. Dokladna ocena ryzyka zawodowego powinna uwzglednic temperatury jako czynnik modyfikujacy inne ryzyka.
Kary za naruszenie przepisow o temperaturze
Inspektor PIP moze nakazac natychmiastowe wstrzymanie pracy w warunkach zagrozen dla zdrowia i zycia pracownikow – w tym przy niedopuszczalnych temperaturach. Kara to mandat do 2000 zl lub grzywna do 30 000 zl nakladana przez sad. Do najczestszych uchybien naleza:
- Brak napojow chlodzacych/ogrzewajacych mimo obowiazku
- Temperatura ponizej 18 stopni C w biurze bez uzasadnienia technologicznego
- Brak pomieszczenia do ogrzewania sie dla pracownikow zewnetrznych zimą
- Brak uwzglednienia warunkow termicznych w ocenie ryzyka
Podsumowanie
Temperatura w miejscu pracy to obowiazek, ktory latwo spenlic – pod warunkiem, ze o nim pamietamy. Minimalne normy temperaturowe, napoje przy upale i mrozie, przerwy i pomieszczenia do ogrzewania sie – to wszystko sa prawa pracownika, ktore pracodawca musi zagwarantowac. Ignorowanie tych obowiazkow to nie tylko ryzyko mandatu od PIP, ale przede wszystkim ryzyko uszczerbku na zdrowiu pracownikow i zwiekszonej wypadkowosci.
Dokumentacja BHP i instrukcje stanowiskowe
Chcesz zadbac o kompletna dokumentacje BHP w swojej firmie? Sprawdz nasze gotowe wzory instrukcji BHP na stanowisko pracy oraz dokumenty uwzgledniajace warunki termiczne. Gotowe szablony dostosowane do Twojej branzy oszczedzaja czas i zapewniaja zgodnos z przepisami – rowniez przy kontroli PIP.