Od 7 kwietnia 2023 roku praca zdalna ma swoją własną podstawę prawną – rozdział IIc Kodeksu pracy. Zmiana ta oznacza, że BHP przy pracy zdalnej to nie opcja, ale obowiązek ustawowy. Pracodawca, który nie dostosował swojej dokumentacji BHP do nowych przepisów, jest narażony na mandat od PIP – nawet jeśli pracownicy „sami wybrali” pracę z domu.
W tym artykule wyjaśniamy, jakie konkretne obowiązki BHP ma pracodawca wobec pracowników zdalnych, jakie dokumenty muszą być przygotowane i jak przeprowadzić ocenę ryzyka dla stanowiska domowego. Jeśli Twoi pracownicy pracują zdalnie lub hybrydowo, koniecznie przeczytaj też nasz szczegółowy artykuł o BHP przy pracy zdalnej i hybrydowej krok po kroku.
Podstawa prawna BHP przy pracy zdalnej
Art. 6731 § 4 Kodeksu pracy wskazuje wprost: pracodawca jest obowiązany do:
- oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaniem pracy zdalnej
- opracowania zasad bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej
- zapoznania pracownika z tymi zasadami przed dopuszczeniem do pracy zdalnej
- przeprowadzenia szkolenia BHP w zakresie pracy zdalnej
Co ważne: jeśli to pracownik wystąpił z wnioskiem o pracę zdalną i sam zorganizował sobie miejsce pracy, nadal masz obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka i opracowania zasad BHP.
Ocena ryzyka zawodowego dla pracy zdalnej
Ocena ryzyka dla stanowiska zdalnego różni się od tradycyjnej – pracodawca zazwyczaj nie ma bezpośredniego dostępu do miejsca pracy pracownika. Kodeks pracy dopuszcza przeprowadzenie oceny na podstawie:
- informacji przekazanych przez pracownika o miejscu wykonywania pracy
- oświadczenia pracownika potwierdzającego, że warunki pracy w wybranym miejscu spełniają wymagania BHP
- ogólnej oceny ryzyka dla typowego stanowiska pracy zdalnej (biurko, komputer, oświetlenie)
Wynik oceny ryzyka musi być dostosowany do rodzaju wykonywanych zadań. Praca zdalna informatyka różni się od pracy zdalnej pracownika call center – nawet jeśli obaj siedzą w domu przy laptopie. Wzór oceny ryzyka dla programisty czy projektanta systemów IT znajdziesz w sklepie bhpomocnik.pl.
Zasady BHP dla pracowników zdalnych – co muszą zawierać?
Pracodawca musi opracować pisemne zasady BHP dla pracy zdalnej. Dokument ten powinien obejmować:
Wymagania dotyczące stanowiska pracy zdalnej
- minimalna przestrzeń robocza i wymagania dotyczące biurka i krzesła (ergonomia)
- wymagania dotyczące oświetlenia – naturalne lub sztuczne, poziom nasłonecznienia
- temperatura pomieszczenia (min. 18°C dla pracy biurowej)
- wymagania dotyczące instalacji elektrycznej i bezpieczeństwa przeciwpożarowego
Zasady korzystania ze sprzętu
- zasady korzystania ze sprzętu powierzonego przez pracodawcę
- zasady postępowania w razie awarii sprzętu lub wypadku
- zakaz korzystania z prywatnego sprzętu niezatwierdzonego przez pracodawcę (jeśli dotyczy)
Postępowanie w razie wypadku przy pracy zdalnej
Wypadek podczas pracy zdalnej jest wypadkiem przy pracy w rozumieniu przepisów – pracownik musi niezwłocznie powiadomić pracodawcę, a pracodawca przeprowadza standardowe postępowanie powypadkowe. Szczegółową procedurę opisujemy w artykule o tym, jak zgłosić wypadek przy pracy krok po kroku.
Szkolenie BHP dla pracowników zdalnych
Pracownicy zdalni muszą odbyć szkolenie BHP – tak samo jak pracownicy stacjonarni. Dobre wieści: szkolenie BHP może być przeprowadzone online. Przepisy Kodeksu pracy wyraźnie dopuszczają tę formę dla szkoleń ogólnych. Platforma bhpomocnik.pl oferuje szkolenia BHP online z zaświadczeniami ważnymi prawnie.
Szczegółowe informacje o tym, jak zorganizować szkolenie BHP online dla pracowników zdalnych, znajdziesz w osobnym wpisie. Warto też sprawdzić, dla kogo szkolenie online jest legalne, a kiedy wymagane jest szkolenie stacjonarne.
Oświadczenie pracownika – kluczowy dokument BHP pracy zdalnej
Kodeks pracy wprowadził obowiązek złożenia przez pracownika oświadczenia o zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscu wykonywania pracy zdalnej. Oświadczenie musi potwierdzać, że:
- miejsce wykonywania pracy jest bezpieczne dla zdrowia pracownika
- spełnia wymagania techniczne i ergonomiczne
- pracownik zapoznał się z zasadami BHP pracy zdalnej opracowanymi przez pracodawcę
Oświadczenie musi być złożone w formie papierowej lub elektronicznej, przed dopuszczeniem do pracy zdalnej. Przechowaj je w aktach osobowych pracownika.
Checklist BHP pracy zdalnej dla pracodawcy
- Czy masz opracowane zasady BHP dla pracy zdalnej (dokument pisemny)?
- Czy przeprowadziłeś ocenę ryzyka zawodowego dla stanowiska zdalnego?
- Czy pracownik złożył oświadczenie o bezpiecznych warunkach pracy?
- Czy pracownik odbył szkolenie BHP (ogólne i stanowiskowe) uwzględniające specyfikę pracy zdalnej?
- Czy określiłeś zasady postępowania w razie wypadku przy pracy zdalnej?
- Czy pracownik jest objęty ubezpieczeniem wypadkowym ZUS?
Podsumowanie
BHP przy pracy zdalnej to od 2023 roku pełnoprawny obszar regulowany Kodeksem pracy. Pracodawca musi przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego, opracować zasady BHP dla pracy zdalnej, zebrać oświadczenie od pracownika i zapewnić szkolenie BHP. Brak tych dokumentów to ryzyko mandatu PIP i pełna odpowiedzialność za ewentualny wypadek pracownika w domu.
BHP dla pracy zdalnej – gotowe dokumenty bhpomocnik.pl
Platforma bhpomocnik.pl oferuje gotowe wzory dokumentów BHP dla pracy zdalnej, oceny ryzyka zawodowego dla stanowisk biurowych i IT, a także szkolenia BHP online z zaświadczeniami. Skontaktuj się – pomożemy dostosować dokumentację do przepisów w ciągu jednego dnia.