Instrukcja BHP na stanowisku pracy musi wskazywać, jak bezpiecznie wykonywać pracę: obejmuje czynności przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy, zasady bezpiecznego wykonywania czynności oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych. Instrukcja musi być dostępna w miejscu pracy i sporządzona w sposób zrozumiały dla pracownika. Wymóg wynika z art. 237(4) §2 Kodeksu pracy oraz §41 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Instrukcja BHP to nie to samo, co ocena ryzyka. Ocena identyfikuje zagrożenia. Instrukcja mówi pracownikowi, co ma robić, żeby te zagrożenia go nie dotknęły. Oba dokumenty się uzupełniają.
Obowiązkowe elementy instrukcji BHP
Zgodnie z §41 ust. 2 rozporządzenia BHP instrukcja powinna określać:
- Czynności wykonywane przed rozpoczęciem pracy – sprawdzenie stanu technicznego maszyny, pobranie środków ochrony indywidualnej, kontrola stanowiska.
- Zasady i sposób bezpiecznego wykonywania pracy – krok po kroku, w kolejności czynności, ze wskazaniem prawidłowej postawy, uchwytów, tempa pracy.
- Czynności po zakończeniu pracy – wyłączenie urządzenia, sprzątnięcie stanowiska, zdanie narzędzi.
- Zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych – co robić przy pożarze, wycieku, awarii maszyny, kontuzji.
Każda instrukcja musi być podpisana przez pracodawcę albo osobę upoważnioną i opatrzona datą sporządzenia.
Dla jakich stanowisk potrzebne są instrukcje BHP
Instrukcje BHP są wymagane m.in. dla:
- obsługi maszyn i urządzeń technicznych,
- pracy z substancjami niebezpiecznymi (chemicznymi, biologicznymi),
- pracy stwarzającej możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia,
- procesów technologicznych o zwiększonym ryzyku (spawanie, obróbka metali, praca na wysokości),
- stanowisk transportu wewnątrzzakładowego (wózki widłowe, suwnice),
- czynności obsługi urządzeń pod ciśnieniem, elektrycznych, gazowych.
W praktyce w każdej firmie produkcyjnej, warsztacie, magazynie i restauracji jest kilka albo kilkanaście stanowisk wymagających osobnej instrukcji.
Instrukcja BHP a instrukcja obsługi urządzenia
To dwa różne dokumenty. Instrukcja obsługi urządzenia pochodzi od producenta i mówi, jak eksploatować maszynę. Instrukcja BHP pochodzi od pracodawcy i mówi, jak wykonywać pracę na konkretnym stanowisku z uwzględnieniem realnych warunków w tej firmie. Instrukcja BHP może się opierać na instrukcji producenta, ale musi być dostosowana do organizacji pracy i realiów zakładu.
Gdzie umieścić instrukcję BHP
Instrukcja musi być dostępna dla pracowników – pracownik musi wiedzieć, gdzie instrukcje się znajdują, i mieć do nich nieograniczony dostęp. Nie ma obowiązku wywieszania wszystkich instrukcji BHP. Wywieszenie w widocznym miejscu jest jednak zalecane przy instrukcjach dotyczących obsługi maszyn i urządzeń technicznych oraz wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych. Najczęstsze rozwiązania to:
- laminowana kartka na ścianie w widocznym miejscu,
- foliowana instrukcja przy maszynie,
- dokument w intranecie z ekranem przy stanowisku (przy stanowiskach nowoczesnych).
Ważne jest to, żeby pracownik miał do niej dostęp w każdej chwili, nie tylko po zapytaniu przełożonego.
Kiedy aktualizować instrukcję BHP
Tak jak ocenę ryzyka – zawsze, gdy zmieniają się warunki pracy. Zmiana maszyny, technologii, materiału albo organizacji zmiany to sygnał, że instrukcję trzeba przejrzeć. Dodatkowo warto to zrobić po każdym zdarzeniu wypadkowym albo prawie-wypadkowym na stanowisku.
Co grozi za brak instrukcji BHP
Brak instrukcji BHP na stanowiskach, na których jest wymagana, to wykroczenie z art. 283 §1 KP – grzywna od 2 000 do 60 000 zł. Przy kontroli PIP jest to jeden z pierwszych elementów, które inspektor sprawdza podczas oględzin zakładu.
Zamów instrukcje BHP dopasowane do stanowisk
W sklepie znajdziesz gotowe instrukcje BHP na najczęstsze stanowiska – do pobrania od razu. Jeżeli potrzebujesz instrukcji dopasowanej do specyficznego stanowiska w Twojej firmie (nietypowa maszyna, specyficzny proces), przygotuję dokument indywidualnie. Zapraszam do kontaktu.
→ Zamawiam indywidualną instrukcję BHP
Powiązane karty w sklepie: Instrukcje BHP – zestaw / pojedyncze Zobacz w sklepie