Prace geodezyjne i kartograficzne wykonywane sa w trudnych warunkach terenowych – na budowach, w lesie, przy ruchliwych drogach i w zmiennych warunkach pogodowych. BHP przy pracach geodezyjnych nie jest uregulowane specjalnym aktem prawnym, ale ogolne przepisy Kodeksu pracy i szczegolowe Rozporzadzenie MPiPS w sprawie ogolnych przepisow bhp w pelni stosuja sie do geodetow i mierniczych. Pracodawca zaniedbujacy BHP naraZa sie na kary PIP do 30 000 zl.
Specyfika zagrozenia BHP w geodezji i miernictwie
Praca geodety i mierniczego obejmuje kilka typowych obszarow naraZenia, ktore musza byc ujete w ocenie ryzyka zawodowego. Najwazniejsze z nich to: zagrozenia terenowe (nierownomierny grunt, rowy, skarpy), zagrozenia komunikacyjne (praca przy drogach i na budowach), czynniki atmosferyczne (UV, ekstremalne temperatury, wilgoc), ergonomiczne (noszenie ciezkiego sprzetu) i biologiczne (kleszcze, owady, kontakt z dzika przyroda).
Geodeta wykonujacy pomiary przy drodze kategorialnie naraZony jest na wypadki komunikacyjne – statystyki wskazuja, ze jest to jedna z czestszych przyczyn ciezkich wypadkow w tym zawodzie. Pracodawca musi zapewnic odpowiednie zabezpieczenie terenu prac geodezyjnych zgodnie z przepisami o organizacji ruchu drogowego.
Obowiazek informowania o miejscu pracy terenowej
Pracownik wykonujacy prace terenowe poza siedziba firmy powinien zawsze informowac pracodawce o planowanym miejscu i czasie pracy. Pracodawca powinien ustanowic procedure meldowania sie pracownikow – np. potwierdzenie SMS lub telefon po dotarciu do miejsca pomiaru i po jego zakonczeniu. W razie wypadku pozwala to na szybkie powiadomienie sluzb ratowniczych.
Srodki ochrony indywidualnej dla geodety i mierniczego
Geodeta pracujacy w terenie musi byc wyposazony w odpowiednie srodki ochrony indywidualnej dobrane do warunkow pracy. Podstawowe wyposazenie to kamizelka odblaskowa zgodna z EN ISO 20471 (klasa 2 lub 3 przy pracach drogowych), obuwie trekkingowe z grubym bieznikiem i podnoskiem ochronnym, kask ochronny przy pracach na budowach, odziezz chroniaca przed pogoda i kleszczami oraz okulary przeciwsloneczne lub gogle przy pracy z laserami geodezyjnymi.
Na budowie geodeta jest zobowiazany do noszenia kasku i kamizelki przez caly czas pobytu na terenie budowy – rowniez gdy wykonuje tylko krotkotrwale pomiary. Prawo budowlane i przepisy BHP na budowie sa w tym zakresie bezwzgledne. Zasady planu BIOZ na budowie obejmuja wszystkich pracownikow na placu budowy, w tym podwykonawcow i geodetow.
Lasery geodezyjne – zasady bezpiecznego uzywania
Nowoczesny sprzet geodezyjny czesto wykorzystuje lasery klasy 2 lub 3. Pracownik musi byc przeszkolony w zasadach bezpiecznego uzywania laserowych instrumentow pomiarowych – przede wszystkim nigdy nie nalezy kierowac wiazki laserowej w strone oczu innych osob. Producenci sprzetu laserowego dostarczaja instrukcje bezpieczenstwa, ktore musza byc uwzglednionie w instruktazu stanowiskowym.
Ddzwiganie sprzetu geodezyjnego – normy i ergonomia
Teodolity, niwelatory, statyw, laty, tyczki – kompletny zestaw sprzetu geodezyjnego moze wazyce 20-30 kg. Pracodawca musi rozwazyc, czy nie przekracza to norm recznych prac transportowych z Rozporzadzenia MPiPS. Przy pracy w trudnym terenie nalezy stosowac plecaki ergonomiczne i wozki transportowe wszedrze, gdzie jest to mozliwe. Regularne przerwy ergonomiczne powinny byc zapisane w instrukcji stanowiskowej.
Warto rowniez zadbac o odpowiednie przeszkolenie pracownikow w technikach dzwigania – podnoszenie ze zgietymi kolanami, nie z plecow, i unikanie rotacji trupu przy niesieniu ciezarow bocznych. Rejestr czynnikow szkodliwych powinien uwzglednic przeciazenia ergonomiczne jako czynnik wystepujacy na stanowisku geodety.
BHP przy pracach geodezyjnych w terenie drogowym
Pomiary geodezyjne przy drogach publicznych wymagaja zorganizowania wlasciwego oznakowania i zabezpieczenia miejsca prac. Geodeta sam w sobie nie jest uprawniony do zamykania ruchu drogowego – nalezy wspolpracowac z zarzdca drogi lub uzytkwoania sluzb drogowych. Przy pracach na chodnikach wymagane jest minimum oznakowanie strefy roboczej pacholk ami lub tasma ostrzegawcza.
Wypadki komunikacyjne podczas prac drogowych sa kwalifikowane jako wypadki przy pracy lub wypadki w drodze do/z pracy – zaleznie od okolicznosci. W obu przypadkach pracodawca ma obowiazkowe terminy zgłoszeniowe do ZUS i PIP, ktorych niedotrzymanie skutkuje dodatkowymi sankcjami.
Dokumentacja BHP dla geodety i mierniczego
Ocena ryzyka zawodowego to podstawowy dokument BHP – wzor Oceny Ryzyka dla geologa jest bliski specyfice pracy geodety terenowego i stanowi dobry punkt wyjscia. Uzupelnieniem jest Ocena Ryzyka dla kartografa – dla pracownikow biurowych opracowujacych mapy i dokumentacje geodezyjne.
Instrukcja stanowiskowa BHP geodety powinna obejmowac: zasady pracy w terenie, postepowanie przy pracach drogowych, zasady uzywania laserowego sprzetu pomiarowego, normy dzwigania sprzetu i procedure zglaszania wypadkow lub zdarzen potencjalnie wypadkowych. Pracownicy powinni byc regularnie szkoleni – szkolenia okresowe BHP dla geodetow sa wymagane co 5 lat (stanowisko nierobotnicze).
Podsumowanie
BHP przy pracach geodezyjnych wymaga szczegolnego uwzglednienia zagrozen terenowych i komunikacyjnych. Pracodawca musi opracowac ocene ryzyka zawodowego, zapewnic odpowiednie srodki ochrony indywidualnej (kamizelka, kask, obuwie) i przeszkolich pracownikow z zasad pracy w terenie i przy drogach. Ergonomiczne dzwiganie sprzetu i regularne przerwy chronia przed przeciazeniami ukladu miesniowo-szkieletowego.
Wzory dokumentow BHP dla geodetow i mierniczych
Pobierz gotowe wzory z bhpomocnik.pl: Ocena Ryzyka dla geologa, Ocena Ryzyka dla kartografa i Ocena Ryzyka dla metrologa. Wszystkie dokumenty sa edytowalne i dostepne natychmiast po zakupie.