Stacja paliw to szczegolne miejsce pracy – latwopalna benzyna, gazy LPG, dymy silnikowe i ryzyko napadu z bronią tworza srodowisko pracy o duzym poziomie zagrozen. Pracodawca prowadzacy stacje paliw ma szerokie obowiazki BHP wynikajace z Kodeksu pracy, ustawy o dozorze technicznym i przepisow o materialach wybuchowych i palnych – zaniedbania groza mandatem PIP do 30 000 zl i odpowiedzialnoscia karna.
Zagrożenia pozarowe i wybuchowe – glowne ryzyko na stacji paliw
Paliwa petochemiczne sa substancjami latwopalnymi i wybuchowymi. Benzyna ma temperature zapłonu ponizej 0 st.C, co oznacza, ze jest palna nawet w zimie. Opary benzyny tworza z powietrzem mieszanke wybuchowa przy stezeniu 1,4-7,6% obj. Kluczowe wymagania BHP na stacji paliw:
- Strefy EX (Ex-zones) – stacja paliw musi miec wyznaczone i oznakowane strefy zagrożenia wybuchem zgodnie z rozporządzeniem MG z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunkow technicznych jakim powinny odpowiadac bazy i stacje paliw
- Zakaz palenia i uzywania otwartego ognia – w strefie 3 m od dystrybutora i 5 m od punktu napelniania; informacja widoczna dla klientow i pracownikow
- Instalacja odgromowa i antystatyczna – uzgodnienia ochrony od wyladowan atmosferycznych i statycznych
- Czujniki gazu – na stacjach z LPG obowialkowe sa czujniki wyciekow gazu z automatycznym odcieciem instalacji
Pracownicy stacji paliw muszac byc przeszkoleni z procedur postepowania przy wycieku paliwa i w razie pozaru. Ewakuacja, powiadamianie sluzb, uzycie gasnic – to elementy szkolenia wstepnego BHP, ktore musi byc powtarzane co najmniej raz na 3 lata.
Sprzet gasniczy i srodki pierwszej pomocy na stacji paliw
Na stacji paliw obowialkowe sa gasnice posniowe lub proszkowe – nie wolno uzywac wody do gaszenia pozaru paliw. Wymagane wyposazenie:
- Minimum 2 gasnice posniowe ABC po 6 kg lub wieksze – w dostepnych miejscach
- Piacnica lub skrzynka z piaskiem do opanowania drobnych wyciekow
- Apteczka pierwszej pomocy z plucania oczu i dermakosmetykami na oparzenia chemiczne
- Automatyczny system wykrywania pozaru i alarm wyposazony w powiadomienie PSP
Opary weglowodorow – zagrożenia chemiczne przy dystrybutorach
Pracownik stacji paliw narazony jest na inhalacje oparow weglowodorowych – benzyny i oleju napedowego – szczegolnie podczas tankowania, czyszczenia dystrybutorów i otwierania zbiornikow. Skutki zdrowotne dlugolotrzalej ekspozycji:
- Benzen (skladnik benzyny) – substancja rakotwórcza kategorii 1A; NDS wynosi zaledwie 1 ppm; dlugolotrzala ekspozycja zwieksza ryzyko bialaczki
- Toluen i ksylen – neurotoksyczne; zaburzenia koncentracji, zawroty glowy, uszkodzenie watroba przy przewleklej ekspozycji
- Pary oleju napedowego – draznace drogi oddechowe; potencjalnie rakotworcze przy dlugim narazeniu
Pracodawca jest zobowiazany do przeprowadzania okresowych pomiarów stezeniadna substancji chemicznych na stanowiskach pracy. Przy pracy na zewnatrz dystrybutory muszac miec systemy odzysku oparow (faza 1 i 2 odzysku oparow przy napełnianiu). Wiecej o ocenie ryzyka chemicznego przeczytasz w artykule Ocena ryzyka przy czynnikach chemicznych – jak ja przeprowadzic.
Ryzyko napadu – praca z gotowka przy kasie
Pracownicy stacji paliw, szczegolnie w dzialajacych przez cala dobe, narazeni sa na ryzyko napadu. Pracodawca ma obowiazek:
- Zainstalowac kamery CCTV obejmujace kase i wejscia do obiektu
- Wdrozyc procedury bezpieczenstwa dla nocnej zmiany – praca za hartowanym szklem, alarm cichy, limit gotowki w kasie
- Przeszkoloic pracownikow z procedur napadowych – nie stawiac oporu, aktywowac alarm, zapamietac szczegoly napastnikow
- Zapewnic wsparcie psychologiczne po incydencie napadowym
Warunki fizyczne pracy – halas, praca nocna i ergonomia
Pracownicy stacji paliw pracuja w roznych warunkach – od upalu latem przy dystrybutorach po mroz zima. Wymagane srodki:
- Praca na zewnatrz w zimie: odzież ciepla i przeciwdeszczowa, przerwy na ogrzanie sie; temperatura pracy na zewnatrz ponizej -10 st.C wymaga skrócenia zmiany lub zapewnienia ogrzewanego pomieszczenia co 60 minut
- Praca nocna: pracownicy nocni muszac miec badania lekarskie co 2 lata; noc definiuje sie jako 8 godzin miedzy 21:00 a 7:00
- Halas z ruchu drogowego: przy stacjach przy ruchliwych arteriach pomiary halasu i ew. ochrana sluchu
- Ergonomia przy kasie: krzeslo z regulacja, podloga antyzmeczeniowa, monitor i klawiatura w odpowiednim polozeniu
Zarządzanie substancjami niebezpiecznymi – LPG i AdBlue
Stacje oferujace LPG i AdBlue muszac prowadzic dodatkowa dokumentacje bezpieczenstwa. Zbiorniki LPG podlegaja dozorowi technicznemu UDT – rewizje wewnetrzne co 6 lat, rewizje zewnetrzne co 3 lata. Pracownicy obsługujacy instalacje LPG i dokonujacy odpompowania (tankowania butli) muszac miec odpowiednie kwalifikacje techniczne i szkolenia z bezpiecznego obchodzenia sie z gazem propan-butan. O zasadach bezpieczenstwa przy gazie przeczytasz w artykule o BHP w laboratorium chemicznym – gazy i srodki ochrony.
Dokumentacja BHP na stacji paliw – kompletna lista
Pracodawca prowadzacy stacje paliw musi prowadzic nastepujaca dokumentacje BHP:
- Ocena ryzyka zawodowego dla kazdego stanowiska – pracownik kasy, pracownik techniczny, kierownik zmiany
- Instrukcja bezpieczenstwa pozarowego (IBP) zatwierdzona przez rzeczoznawce ppoż.
- Dokumentacja zbiornikow i instalacji pod cisnieniem (UDT)
- Rejestr badain i pomiarow srodowiska pracy (halasu, stezen substancji chemicznych)
- Szkolenia BHP – protokoly i oswiadczenia pracownikow
- Apteczki – protokoly kontroli wyposazenia (minimum raz na kwartał)
Zadbaj o kompletnosc dokumentacji – wzor Zarządzenia w sprawie instrukcji BHP pomoze Ci sprawnie wdrozyc wszystkie niezbedne procedury w Twojej stacji paliw. Do dokumentacji szkolen niezbedne jest takze Oswiadczenie pracownika o odbyciu szkolenia BHP.
Podsumowanie
BHP na stacji paliw to latwopalne i wybuchowe paliwa, opary weglowodorowe z benzenem, ryzyko napadu i specyficzne warunki pracy nocnej i zimowej. Pracodawca musi prowadzic kompletna dokumentacje BHP, spelniac wymagania dozoru technicznego UDT dla instalacji LPG oraz zapewnic sprawny sprzet gasniczy i systemy alarmowe. Zadbanie o BHP na stacji to nie tylko spełnienie przepisow – to realna ochrona zycia pracownikow i klientow.
Kompletna dokumentacja BHP dla Twojej stacji paliw
Skorzystaj z gotowych wzorów dokumentow BHP dostepnych na bhpomocnik.pl. Pobierz Zarządzenie w sprawie instrukcji BHP, gotowe wzory Instrukcji BHP przy zaladunku i rozladunku przydatne przy dostawach paliwa do zbiornikow, oraz Oswiadczenie o odbyciu szkolenia BHP. Dokumenty gotowe do natychmiastowego wdrozenia.