Impreza masowa – koncert, mecz, festiwal, targi – to przedsięwzięcie objęte szczegółowymi wymogami ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych oraz przepisami BHP dotyczącymi pracowników obsługi. BHP imprezy masowe to dwa równoległe obszary obowiązków: bezpieczeństwo uczestników (regulowane ustawą o imprezach masowych) i bezpieczeństwo pracowników obsługi (regulowane Kodeksem pracy). Zaniedbania w którymkolwiek z tych obszarów grożą odpowiedzialnością karną organizatora.
BHP imprezy masowe – definicja i obowiązek uzyskania zezwolenia
Ustawa z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych definiuje imprezę masową artystyczno-rozrywkową jako imprezę, na której liczba miejsc wynosi powyżej 1000 (przy obiektach otwartych). Impreza masowa sportowa to impreza z powyżej 1000 miejscami. Mecz piłki nożnej – podwyższony reżim bezpieczeństwa już od 300 miejsc. Organizator imprezy masowej ma obowiązek uzyskania zezwolenia od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta co najmniej na 14 dni przed planowaną imprezą.
Dokumenty wymagane przy wniosku o zezwolenie
- Wniosek z datą, miejscem i planowaną liczbą uczestników imprezy
- Graficzny plan obiektu lub trasy z zaznaczeniem: dróg ewakuacyjnych, punktów medycznych, wejść i wyjść, stref dla służb porządkowych
- Instrukcja postępowania w przypadku pożaru lub innego zagrożenia – plan ewakuacji: plan ewakuacji – obowiązek i wymagania
- Informacja o liczbie miejsc, rodzaju imprezy i przewidywanej liczbie uczestników
- Opinia Komendanta Miejskiego Policji, Komendanta Straży Pożarnej i Państwowego Inspektora Sanitarnego
- Program imprezy i regulamin obiektu lub imprezy
- Polisa ubezpieczeniowa OC organizatora
Służby porządkowe i informacyjne na imprezie masowej
Liczba i wymagania wobec służby porządkowej
Organizator imprezy masowej ma obowiązek zapewnienia służby porządkowej i służby informacyjnej. Minimalna liczba pracowników służby porządkowej to 1 na każde 100 uczestników imprezy – przy imprezach podwyższonego ryzyka może być wyższa. Ustawa nakłada wymagania kwalifikacyjne: pracownicy ochrony muszą posiadać licencję pracownika ochrony fizycznej co najmniej pierwszego stopnia (dla kwalifikowanej służby porządkowej) lub przejść szkolenie podstawowe (dla służby informacyjnej). Warunki pracy ochroniarzy na imprezach to obszar BHP kontrolowany przez PIP: ocena ryzyka zawodowego dla stanowiska pracownika ochrony powinna uwzględniać agresję ze strony uczestników, długotrwałe stanie, pracę nocną i warunki atmosferyczne.
- Służba informacyjna – nie musi posiadać licencji ochroniarskiej; zadania: informowanie uczestników, kierowanie do właściwych stref, pierwsze działania przy incydentach
- Służba porządkowa – wymaga licencji; zadania: kontrola biletów i uczestników, wyproszenie osób zakłócających porządek, współdziałanie z policją
- Kierownik ds. bezpieczeństwa – osoba z wyższą licencją pracownika ochrony; odpowiada za całość zabezpieczenia imprezy
- Dokumentacja służb: lista pracowników z numerami licencji, harmonogram dyżurów, protokół odprawy
Służba medyczna na imprezie masowej
Organizator imprezy masowej musi zapewnić minimalną obsadę medyczną wynikającą z rozporządzenia do ustawy. Apteczka pierwszej pomocy wystarczy tylko przy małych imprezach poniżej progu ustawy – powyżej progów wymagany jest pełen personel medyczny: apteczka pierwszej pomocy w pracy – obowiązki pracodawcy.
- Impreza do 5000 uczestników: minimum 2 ratownicy medyczni lub pielęgniarze + ambulans
- Impreza 5001-10000 uczestników: lekarz systemu ratownictwa + 2 ratownicy + ambulans
- Impreza powyżej 10000 uczestników: 2 lekarzy + 4 ratowników + 2 ambulanse + ambulans reanimacyjny
- Punkt medyczny widoczny, oznaczony i dostępny dla uczestników – na planie imprezy
- Możliwość lądowania śmigłowca LPR w przypadku imprez w obiektach zamkniętych – jeśli warunki nie pozwalają, konieczne uzgodnienie z LPR alternatywy
BHP pracowników obsługi imprezy masowej
Obowiązki pracodawcy wobec personelu obsługi
Pracownicy techniczni, ekipy montażowe, obsługa sceny i cateringu to pracownicy, do których stosuje się pełne przepisy Kodeksu pracy. Organizator imprezy jako pracodawca musi: przeprowadzić szkolenia BHP przed dopuszczeniem do pracy, wyposażyć w ŚOI odpowiednie do stanowiska, przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego. Prace szczególnie niebezpieczne przy imprezach masowych – montaż i demontaż scen, praca na rusztowaniach – wymagają pisemnych zezwoleń: prace szczególnie niebezpieczne – zezwolenia i nadzór.
- Prace na wysokości przy montażu estrad i rusztowań – uprawnienia do pracy na wysokości i zabezpieczenia: BHP przy pracach na wysokości
- Praca nocna przy imprezach wielodniowych – pracodawca musi przestrzegać limitów czasu pracy i wypoczynku: praca w porze nocnej – obowiązki pracodawcy
- Ekipy cateringowe – badania sanitarno-epidemiologiczne obowiązkowe; wymagania jak dla gastronomii: BHP w gastronomii – HACCP i higiena
- Pracownicy przy obsłudze elektrycznej – kwalifikacje SEP: BHP przy pracach elektrycznych – kwalifikacje SEP
Impreza bez zezwolenia lub naruszenia warunków – odpowiedzialność
Organizowanie imprezy masowej bez wymaganego zezwolenia lub wbrew warunkom zezwolenia to przestępstwo – art. 58 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych przewiduje karę grzywny do 240 stawek dziennych, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Sąd może orzec zakaz organizowania imprez masowych na okres od 2 do 6 lat. Odpowiedzialność karna przy wypadku pracownika: odpowiedzialność karna pracodawcy za BHP. Wypadek przy pracy i obowiązki dokumentacyjne: wypadek przy pracy – zgłoszenie, dokumentacja i obowiązki pracodawcy.
Podsumowanie
BHP imprezy masowej to dwa poziomy obowiązków: bezpieczeństwo uczestników (ustawa o imprezach masowych – zezwolenie, służby porządkowe i medyczne, plan ochrony) i bezpieczeństwo pracowników obsługi (Kodeks pracy – szkolenia, ŚOI, ocena ryzyka, zezwolenia na prace niebezpieczne). Organizowanie imprezy bez zezwolenia lub z naruszeniem warunków bezpieczeństwa to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności i zakazem organizacji imprez.
Dokumentacja BHP dla organizatorów imprez – wzory
Ocena ryzyka zawodowego dla pracowników obsługi imprezy, instrukcje stanowiskowe i wykaz prac szczególnie niebezpiecznych – gotowe wzory dokumentów BHP na bhpomocnik.pl: instrukcja BHP na stanowisku pracy, wykaz prac wymagających obecności dwóch osób.